Giáo Dục

Hình tượng đất nước trong hai bài thơ của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm

Cảm nhận hình tượng non sông trong bài thơ Non sông của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm gồm dàn ý cụ thể kèm theo 3 bài văn mẫu hay nhất. Thông qua tài liệu này giúp các bạn có thêm nhiều tư liệu tham khảo, trau dồi vốn từ rèn kĩ năng viết văn ngày 1 hay hơn để đạt được kết quả cao cho bài viết số 3 lớp 12.

Hình tượng non sông trong bài thơ Non sông của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm giúp chúng ta cảm thu được tình yêu non sông đến sâu nặng của cả 2 người con đất Việt qua từng câu chữ, và họ cũng đã góp phần giúp mỗi người con Việt Nam càng thêm yêu mến và trân trọng Non sông thiêng liêng của mình hơn nữa. Vậy sau đây là 3 bài văn mẫu mời các bạn cùng theo dõi tại đây.

Dàn ý phân tách hình tượng non sông trong 2 bài thơ

a. Mở bài

– Giới thiệu nói chung về 2 bài thơ Non sông của Nguyễn Đình Thi và Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm.

– Giới thiệu vấn yêu cầu luận: Hình tượng non sông trong 2 bài thơ.

b. Thân bài

– Làm rõ nhân vật thứ nhất: Hình tượng non sông trong Bài Non sông của Nguyễn Đình Thi.

– Làm rõ nhân vật thứ 2: Hình tượng non sông trong Bài Non sông của Nguyễn Khoa Điềm.

– So sánh: Nét đồng nhất và dị biệt giữa 2 nhân vật trên cả 2 phương diện nội dung và vẻ ngoài nghệ thuật

– Những đặc điểm giống nhau về hình tượng non sông của 2 bài thơ

– Nguyễn Đình Thi bắt đầu bài thơ bằng những cảm xúc trước vẻ đẹp mùa thu.

– Đây là 1 quyết định khôn khéo bởi vì trước kia mùa thu bao giờ cũng là thu thảm thu sầu còn từ sau cách mệnh tháng 8 5 1945 trở đi thì mùa thu vui – mùa thu cách mệnh, mùa thu khai sinh ra non sông.

– Khởi đầu bằng những xúc cảm trước vẻ đẹp mùa thu tạo điều kiện cho Nguyễn Đình Thi có được những suy tư về non sông 1 cách thiên nhiên và dễ chịu hơn.

– Nguyễn Khoa Điềm khắc họa hình tượng non sông mình bằng cách đặt hình tượng này trong mối liên hệ với thời kì và ko gian chi tiết còn về sau là thời kì ko gian trừu tượng.

– Non sông được nhìn qua chiều dài của thời kì và mặt khác non sông được xác định bởi những ko gian có thể là những ko gian bé, ko gian chi tiết và cũng có thể là những ko gian mênh mang ko gian trừu tượng trong lòng người.

Hình tượng non sông sẽ rất hoàn thiện lúc nó được đặt trong 2 mối liên hệ này.

* Còn lúc xét về bình diện con nghệ thuật thì hình tượng non sông trong 2 bài thơ của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm có khá nhiều nét đồng nhất.

– Vì đây là hình tượng non sông được khắc họa trong thơ ca nhưng hình tượng thư lại là hình tượng xúc cảm, do đó cả 2 tác giả đều viết về non sông bằng niềm kiêu hãnh thâm thúy, bằng những nhận thức thấm thía về lịch sử về truyền thống dân tộc.

– Nhà thơ Nguyễn Đình Thi đã khắc họa hình tượng non sông của mình với 2 đặc điểm rất béo, vừa trái ngược nhau lại vừa rất hài hòa với nhau.

– Đó là 1 non sông nặng nhọc đau thương với những cảnh đồng quê chảy máu dây thép gai đâm nát trời chiều, với cái cảnh “bát cơm chan đầy… còn giằng khỏi mồm ta”. Tuy nhiên non sông chúng ta còn là 1 non sông người hùng quật khởi và 1 cái non sông bất khuất đã làm cho đối thủ bất lực.

“Xiềng xích chúng bay

Lòng dân ta yêu nước thương nhà”

– Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm còn mô tả những hình ảnh dân tộc bằng cách nối tiếp ngày nay với dĩ vãng và mai sau. Từ điểm nhìn ngày nay, Nguyễn Đình Thi lắng tai những tiếng rầm rì trong lòng đất của dĩ vãng vọng về.

– Đó là ngôn ngữ hình ảnh của non sông chưa bao giờ khuất. Cùng lúc cảm hứng thơ còn đưa Nguyễn Đình Thi hướng đến mai sau. Ông như nhìn trước 1 nước Việt Nam từ trong máu lửa rũ bùn đứng dậy sáng lòa.

– Còn ở trong bài thơ non sông của mình, thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm lại biểu hiện niềm tin thâm thúy của ông về những hình ảnh văn hóa lâu đời.

– Để viết nên bài thơ non sông của mình, Nguyễn Khoa Điềm đã sử dụng với 1 mật độ rất cao các chất liệu văn hóa dân gian. Dựa trên rất nhiều câu ca dao phương ngôn, để viết nên những câu thơ của mình.

– Ông còn đưa vào bài thơ rất nhiều truyền thuyết, những sinh hoạt phong tục tập quán đặm đà bản sắc dân tộc. Nguyễn Khoa Điềm còn tinh thần 1 cách rất thâm thúy về những đóng góp béo lao của dân chúng cho non sông.

– Ấy là những đóng góp từ bé nhặt cho tới béo lao, những đóng góp được đánh dấu trong sử sách và cả những đóng góp thầm lặng lặng thầm ko người nào biết. Ấy còn là những đóng góp nhẫn nại, dai sức truyền từ lứa tuổi này sang lứa tuổi khác.

Những điểm không giống nhau của hình tượng non sông ở 2 tác phẩm

– Đây là 2 bài thơ được có mặt trên thị trường ở 2 thời khắc rất không giống nhau và chính điều ấy đã làm cho hình tượng non sông ở 2 bài thơ này có nhiều chỗ dị biệt.

– Nguyễn Đình Thi thì khắc họa hình tượng non sông với 2 đặc điểm và đặt hình tượng non sông trong mối quan hệ với dĩ vãng và mai sau.

– Trong lúc đó Nguyễn Khoa Điềm lại viết bài thơ này theo 1 định hướng tư tưởng nhằm chứng minh: “non sông này là non sông của người dân”, nhưng tư tưởng căn bản này đã chi phối toàn thể bài thơ và nó quy định văn pháp, nó buộc Nguyễn Khoa Điềm phải chọn cái biện pháp đi từ chi tiết tới nói chung. Điều này là rất dễ giảng giải bởi vì bản thân tư tưởng non sông của người dân vốn đã là trừu tượng. Để cho minh bạch nó chỉ có 1 cách là đi từ rất nhiều những hình ảnh chi tiết, những đóng góp của người dân cho non sông, những chất liệu văn hóa dân gian… để rồi từ rất nhiều hình ảnh chi tiết đó tư tưởng non sông của người dân mới được làm minh bạch.

Lí giải sự dị biệt:

Thực hiện thao tác này cần dựa vào các phương diện

– Bối cảnh xã hội, văn hóa nhưng từng nhân vật còn đó; cá tính nhà văn; đặc biệt thi pháp của thời gian văn chương.

Do sự dị biệt về cá tính

– Thơ Nguyễn Đình Thi thường giàu nhạc tính có chất hội họa và điều rực rỡ nhất là có cả những suy tư thâm thúy của 1 tư duy triết học. Còn thơ Nguyễn Khoa Điềm thường viết về cuộc tranh đấu cách mệnh.

– Ông hay đề cao nhân phẩm của những bà mẹ người hùng, những chiến sĩ giải phóng bền chí. Đặc trưng ông có những cảm nhận rất phong phú và thâm thúy về non sông trong những 5 chống Mĩ.

Về bình diện bố cục:

– Chúng ta rất dễ dãi nhận thấy ở 2 bài thơ non sông đều chia làm 2 phần mà sự kết hợp 2 phần ở mỗi bài lại rất không giống nhau.

– Bài non sông của Nguyễn Đình Thi được khởi đầu bằng những cảm xúc trước vẻ đẹp của mùa thu, mùa thu Hà Nội trong hồi ức và mùa thu Việt Bắc trong ngày nay. Để rồi sau ấy mới chuyển sang dĩ vãng 2 thời khắc để diễn đạt những suy tư cả tác giả đối với non sông.

– Trong lúc đó thì bố cục 2 phần của bài thơ non sông của Nguyễn Khoa Điềm lại theo 1 cách hoàn toàn khác. Phần 1 dành cho việc khắc họa hình tượng non sông trong mối liên hệ với thời kì. Để rồi toàn thể phần 2 nhằm chứng minh cho tư tưởng với non sông của người dân.

c. Kết bài

– Khái quát những nét giống nhau và không giống nhau điển hình.

– Có thể nêu những cảm tưởng của bản thân.

Phân tích hình tượng non sông trong 2 bài thơ – Mẫu 1

Đối với mỗi con người, 2 tiếng non sông, Non sông bao giờ cũng thiêng liêng rất đỗi. Chẳng vậy nhưng các thi sĩ, nhà văn luôn có cho mình 1 cảm hứng dạt dào lúc viết về hình tượng non sông. Trcửa ải qua bao lăm thời kì với 4 nghìn 5 dựng và giữ nước, biết bao áng thơ văn đã tạc nên hình tượng quốc gia. Trong ấy phải kể đến 2 bài thơ cùng tên của 2 tác giả thi ca nổi danh Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm. Cả 2 bài thơ cùng tên “Non sông” trình bày cùng 1 tình yêu nước cực kỳ sâu nặng mà lại được trình bày qua từng cách cảm nhận riêng của mỗi tác giả. Điều ấy đã mang đến cho người đọc chúng ta cái nhìn thật toàn diện, thật mới mẻ và thâm thúy hơn về hình tượng non sông.

Cả 2 tác phẩm thơ đều có mặt trên thị trường sau lúc Cách mệnh tháng 8 thành công, trong khi dân chúng Việt Nam đã thừa hưởng tự do, độc lập, có được quyền làm chủ quốc gia, vậy nên chúng đều thể hiện ảnh tượng của 1 non sông trù mật, giàu đẹp, với người dân người hùng. Cả 2 thi sĩ đều sử dụng giọng thơ trữ tình – chính luận lúc viết về Non sông mang tính súc tích và triết lý cao. Không chỉ vậy, nó còn trình bày sự tìm tòi, khám phá những điều mới lạ cho hình tượng non sông. Thế mà, tựu chung lại, chúng đều trình bày 1 tình yêu non sông quốc gia cực kỳ thâm thúy của những người con đất Việt.

Tuy vậy, về căn bản, 2 bài thơ đều có chung hướng đi, có chung điểm tới, thế mà bí quyết, cách cảm nhận và bộc lộ đều mang nét riêng của từng tác giả. Mỗi người đều có những khám phá riêng về Non sông của mình.

Với “Non sông” của Nguyễn Đình Thi, ông khởi đầu viết từ 5 1948, mà mãi đến 1955 mới chấm dứt. Chặng đường làm nên tác phẩm kéo dài 8 5, suốt cuộc kháng chiến chống Pháp lần 2 của quân và dân ta. Vậy nên cảm nhân về non sông của ông mở mang từ dĩ vãng đến mai sau về 1 non sông bền chí, quật cường, vươn dậy biến thành “những người hùng áo vải”, mang đến 1 mai sau huy hoàng. Bài thơ của Nguyễn Đình Thi mang màu sắc đương đại, trẻ trung, pha chút u buồn, trầm lắng, mà ko thiếu đi nét dân tộc, truyền thống. Tính dân tộc trong bài thơ được trình bày qua hình ảnh của mùa thu xử sở với gió heo may, với “hương cốm mới”, với cảm giác “chớm lạnh” giữa “những phố dài” của Hà Nội thủ đô:

“Sáng mát trong như sáng 5 xưa
Gió thổi mùa thu hương cốm mới
Tôi nhớ những ngày thu đã xa”
Hay “Những phố dài xao xác hơi may”

Ấy là mùa thu của 1 non sông hiền hòa, 1 mùa thu thật đẹp mà có chút gì ấy man mác buồn suy tư. Để tiếp tới sau ấy là hình ảnh về 1 mùa thu mới của quốc gia, mùa thu ngày nay với thú vui phất phới:

“Mùa thu nay đã khác rồi”

Ấy là thú vui về 1 non sông tự do, được làm chủ quê hương, niềm kiêu hãnh lúc non sông được “thay áo mới”. Cùng lúc, cũng qua ấy, Nguyễn Đình Thi bộc bạch niềm kiêu hãnh về 1 hình ảnh non sông Việt Nam giàu sang, trù mật với:

“Những cánh đồng thơm mát
Những ngả đường mênh mang
Những dòng sông đỏ nặng phù sa”

Hình ảnh non sông hiện lên sao đẹp tươi và thân yêu tới thế! Không chỉ gắn liền với bữa nay, non sông còn nối tiếp mạch với truyền thống, với dĩ vãng của dân tộc:

“Nước chúng ta
Nước những con người chưa bao giờ khuất
Đêm đêm rầm rì từ trong đất
Những buổi ngày xưa vọng nói về”

Mạch nguồn của truyền thống kết nối với ngày nay để làm nên 1 non sông người hùng. Truyền thống ấy được lớp lớp người con Việt Nam cận kề, ko chỉ là về văn hóa, phong tục nhưng còn về truyền thống quả cảm, cố gắng tranh đấu bảo vệ quê hương mình. Ở đây, màu sắc đương đại của bài thơ nổi lên khá rõ, ấy là hình ảnh của 1 non sông trong trận đánh tranh vệ quốc ở thế kỉ XX. Hình tượng non sông được ủ ấp trong suốt cuộc kháng chiến 9 5 với bao lăm là trải nghiệm được đúc kết. Để tới , lúc nói về đau thương của chiến tranh gây ra cho quê hương, Nguyễn Đình Thi chỉ thốt lên:

“Ôi những cánh đồng quê chảy máu
Dây thép gai đâm nát trời chiều”

Chiến tranh đi qua bao giờ cũng để lại những tang thương, những đau thương mất mát. Những người nào đã từng đi qua chiến tranh đều hiểu cái điêu tàn, thương hải tang điền nó để lại và Nguyễn Đình Thi đã thể hiện ảnh tượng non sông trong chiến tranh bằng hình ảnh “cánh đồng quê chảy máu”, với “dây thép gai đâm nát trời chiều”. Tư duy đó gắn liền với tư duy của thơ đương đại trong khi mỗi đất nước đều đang oằn mình dưới chân đối thủ, đang phải tranh đấu để giành lấy độc lập, tự do trong thế kỉ XX. Cùng lúc những hình ảnh đó cũng gợi lên sự đau thương đến bất tận, sự phẫn nộ vô hạn dành cho đối thủ. Non sông đã bị chúng dày xéo đến tan tành, ko còn chút bình an.

Thế mà, từ trong nỗi đau thương đó, non sông ta, dân tộc ta đã đứng lên với ý thức quật cường:

“Xiềng xích chúng bay ko khóa được
Trời đầy chim và đất đầy hoa
Súng đạn chúng bay ko bắn được
Lòng dân ta yêu nước thương nhà”

Nguyễn Đình Thi đã lấy cái hữu hạn để so sánh với cái vô biên, cái chi tiết so sánh với cái trừu tượng: “xiềng xích – trời đầy chim và đất đầy hoa”, “súng đạn – lòng dân ta yêu nước thương nhà”, cốt để nói lên sự bất lực của đối thủ đối với sự bất tử, tình yêu nước của dân tộc ta.

Đặc trưng, Nguyễn Đình Thi đã viết lên lời thơ trong niềm tin thắng lợi về mai sau chói lòa của dân tộc:

“Súng nổ rung trời bức xúc
Người lên như nước vỡ bờ
Nước Việt Nam từ trong máu lửa
Rũ bùn đứng dậy sáng lòa”

Ấy là lúc chủ nghĩa người hùng cách mệnh làm nên thắng lợi chói lòa, làm cho muôn vạn đối thủ sợ hãi. Đây là đỉnh cao của cảm xúc, những suy tư, suy ngẫm về non sông. Bức tranh non sông hiện lên chi tiết, mạch lạc, từ dĩ vãng, đến ngày nay rồi đến mai sau, kết lại bằng thắng lợi vang lừng với hình ảnh mang tính sử thi, hoành tráng, có sức nói chung. Khổ thơ cuối là hình tượng non sông Việt Nam từ trong vũng “bùn” lầy u tối, đau thương của kiếp bầy tớ, bứt đứt gông xích, đứng lên hiên ngang làm nên thắng lợi lịch sử “lẫy lừng 5 châu, chấn động địa cầu”. Bức chân dung đó của non sông được vẽ lên cực kỳ sống động, bởi ngòi bút tài ba gắn liền với tư duy thơ đương đại, trên nền khói lửa, máu xương, 1 Việt Nam bền chí, lừng lững tự hào trước 5 châu 4 bể.

Cùng chung cảm hứng về non sông mà Nguyễn Khoa Điềm lại vẽ lên hình tượng 1 non sông với đầy màu sắc văn hóa dân gian. Không như Nguyễn Đình Thi dùng mùa thu để nói về hình tượng non sông, Nguyễn Khoa Điềm đã dùng chất liệu dân gian, của ca dao và thần thoại để hình thành hình tượng non sông, cùng lúc trình bày tư tưởng “non sông của dân chúng”. Đây là 1 tư duy tư tưởng vừa mới mẻ lại vừa cực kỳ thân thuộc. Bởi dân gian cũng chính là dân chúng, dân chúng là phần căn bản nhất, rõ ràng nhất để trông thấy non sông. Nhưng nó cũng cực kỳ mới mẻ bởi chất liệu dân gian dựng lên hình tượng non sông gợi ra 1 non sông bình dị, gần cận, hiền hòa, đầy chất thơ, luôn sống mãi cùng con người và dân tộc.

Khi nói về sự tạo nên, khởi thủy của non sông, Nguyễn Khoa Điềm đã trình bày non sông từ chiều sâu của văn hóa, của những phong tục, tập tục được nối truyền, từ bác mẹ với “gừng cay muối mặn”, từ “miếng trầu bà ăn”, … Non sông là những gì thân thuộc nhất, gần cận nhất với chúng ta:

Khi ta béo lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa mẹ hay kể
Đất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ăn
Đất Nước béo lên lúc dân mình biết trồng tre đánh giặc
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải 1 nắng 2 sương xay giã, giần, sàng
Đất Nước có từ ngày ấy …”

Tác giả đã lý giải khởi thủy của non sông, khẳng định Đất Nước “có rồi” như 1 điều thế tất, dĩ nhiên, ấy là 1 trong những động lực khiến chúng ta phải đi tìm lại khởi thủy của non sông. Non sông bắt nguồn từ những điều giản dị, tâm thành, không xa lạ nhất với mỗi con người chúng ta, từ tục ăn trầu, từ những câu chuyện cổ tích “ngày xửa ngày xưa…” mẹ hay kể, từ lề thói vấn tóc sau đầu của mẹ, từ truyền thống “trồng tre” lấy chông đánh giặc của ông cha. Và non sông cũng trưởng thành mỗi ngày như 1 thực thể, trưởng thành trong giai đoạn lao động của con người:

“Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải 1 nắng 2 sương xay giã, giần, sàng”

Cái nhìn về khởi thủy của non sông của tác giả thật mới mẻ. Nó chứa đựng trong ấy cả chiều sâu về lịch sử, phong tục, văn hóa, …

Không chỉ làm rõ khởi thủy của non sông, Nguyễn Khoa Điềm tiếp diễn làm rõ định nghĩa non sông trong cái thước đo “thời kì đằng đẵng, ko gian mênh mang”, của lịch sử, của địa lý.

Khái niệm về non sông được trình bày qua bình diện ko gian, địa lý:

“Đất là nơi anh tới trường
Nước là nơi em tắm
Non sông là nơi ta hẹn hò
Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”

Non sông là sự liên kết của 2 nhân tố: Đất và Nước. Hai nhân tố ấy được khái niệm là những gì thân thuộc, không xa lạ nhất của lứa đôi yêu nhau, gắn liền với đời sống sinh hoạt của con người “nơi anh tới trường”, “nơi em tắm”, gắn liền với kỉ niệm của lứa đôi yêu nhau “nơi ta hẹn hò”. Trong hình ảnh non sông đó có những lời ca dao, những truyền thuyết, thần thoại, ko gian rộng lớn. Nó là ko gian sống sót của các lứa tuổi con người Việt Nam:

“Đất Nước là nơi dân mình sum họp”

Không chỉ dựng lên hình ảnh non sông qua ko gian, chiều sâu địa lý, Nguyễn Khoa Điềm còn dựng lên hình tượng non sông phê chuẩn chiều sâu lịch sử, xuyên suốt 4 nghìn 5 của non sông ta. Ấy là lúc ta biết đến những truyền thuyết về u Cơ – Lạc Long Quân, về Hùng Vương, về ngày giỗ Tổ:

“Đất là nơi chim về
Nước là nơi Rồng ở
Lạc Long Quân và u Cơ
Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng
Những người nào đã khuất
Những người nào hiện thời
Yêu nhau và sinh con đẻ cái
Đảm trách phần người đi trước để lại
Căn dặn con cháu chuyện tương lai
Hằng 5 ăn đâu ở đâu
Cũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ”

Đây là non sông trong dĩ vãng của dân tộc, trong ngày nay, non sông nằm trong sâu thẳm mỗi con người, mỗi con người đều mang 1 phần trị giá của non sông. Và lúc chúng ta kết đoàn lại với nhau, những trị giá đó sẽ gắn kết lại, non sông sẽ “hài hòa nồng cháy”.

“Trong anh và em bữa nay
Đều có 1 phần Đất Nước
Khi 2 đứa nắm tay
Đất Nước trong chúng mình hài hòa nồng cháy
Khí chúng ta cầm tay mọi người
Đất Nước vẹn tròn mập béo”

Hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm là sự hợp nhất, gắn kết giữa cái chung và cái riêng, giữa các tư nhân với cả số đông béo. Hình tượng đó cũng được soi chiếu qua lăng kính văn hóa dân gian để tới lứa tuổi mai sau cận kề, chúng sẽ mang non sông “đi xa” hơn nữa, non sông của chúng ta sẽ trường tồn muôn thuở:

“Mai sau con ta béo lên
Con sẽ mang non sông đi xa
Tới những ngày tháng mộng mơ”

Tới đây, Nguyễn Khoa Điềm lại trở lên thật suy tư và trầm lắng, bởi ông trông thấy cái nghĩa vụ của mỗi tư nhân cho non sông. Mỗi người phải biết “gắn bó và chia sẻ”, đóng góp cho non sông “hóa thân cho dáng hình xứ sở”, ko chỉ bởi non sông là máu xương của mình nhưng còn bởi vì mai sau non sông trường tồn:

“Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phcửa ải biết gắn bó và chia sẻ
Phcửa ải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Để làm nên Đất Nước muôn thuở…”

Hình tượng non sông ở đây hiện lên thật gần cận, không xa lạ biết bao, thế mà cũng chẳng kém phần thiêng liêng, hào hùng. Hòa trong ấy là khát vọng về 1 non sông hưng thịnh, trường tồn trong sự gắn kết của mỗi con người trong xã hội.

Trong lúc xây dựng hình tượng non sông, Nguyễn Khoa Điềm ko quên cái tư tưởng mấu chốt làm nên non sông ấy là “Non sông của dân chúng”. Tại khổ cuối này, ông đã biểu hiện những xúc cảm của mình về tư tưởng ấy cùng lúc trình bày những cảm nhận của riêng mình về non sông.

Nguyễn Khoa Điềm cho rằng non sông được là nên từ những nhân phẩm, căn số của con người, của mỗi người dân trong xã hội, nó được dựng lên bằng máu thịt của dân chúng. Chính dân chúng là người làm nên lịch sử của non sông 4 nghìn 5:

Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu
Cặp vợ chồng yêu nhau góp lên hòn trống mái

Gót ngựa Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại
….
Những cuộc đời đã hóa sông núi ta”

Ấy là 1 non sông vừa thi vị lại vừa giàu tính trí óc. Những cái tên, cảnh trí tự nhiên đều là những con người những căn số hình thành. Những gò đất, ruộng đồng, bờ bãi đều là những nhân phẩm, “lối sống của ông cha”. Chính những chất liệu đặc trưng đó đã khiến non sông trở lên vừa thiêng liêng mà cũng thân thiện lên bội phần.

Thế mà, non sông ko chỉ được hình thành bởi những người được “nhớ mặt đặt tên”, non sông còn được làm nên từ thiếu gì những con người vô danh:

“Trong 4 ngàn lớp người giống chúng ta thế hệ
Họ đã sống và chết
Giản dị và bình tâm
Không người nào nhớ mặt đặt tên
Nhưng họ đã làm ra Đất Nước”

Và cũng chính những con người đó đã hình thành những trị giá vật chất và ý thức cho non sông chúng ta lưu truyền, làm nên bản sắc riêng của non sông. Họ là người đặt nền tảng cho sự tăng trưởng lâu dài, hưng thịnh của quốc gia:

“Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa giống

Họ đắp đập be bờ để người sau trồng cây hái trái”

Như đã nói ở trên, đoạn thơ này, Nguyễn Khoa Điềm tập hợp nói về tư tưởng “Non sông của dân chúng”, vậy nên cảm hứng bao trùm toàn thể đoạn thơ là tư tưởng ấy. 1 non sông biết mến thương, trân quý tình nghĩa, có ơn trả ơn, có thù báo oán, cùng nhau hiến dâng xây dựng non sông, cùng tranh đấu bảo vệ quốc gia:

“Để Đất Nước này là Đất Nước của Nhân dân
Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao, thần thoại”

Như vậy, tóm lại, hình tượng non sông nhưng Nguyễn Khoa Điềm trình bày vừa có chiều sâu lịch sử, vừa có ko gian của địa lý, bề rộng của phong tục, tập quán. Mọi góc cạnh đều được nhìn từ cái nhìn của phong tục tập quán. Trong ấy có những phát hiện mới mẻ về khởi thủy non sông, về sự tạo nên non sông cũng như 1 tư tưởng mấu chốt “Non sông của dân chúng”. Tác giả đã sử dụng chất liệu dân gian bằng giọng thơ của mình, bằng sự thông minh của mình để hình thành 1 hình tượng non sông thật thâm thúy trong bài thơ. Bài thơ của ông hình thành sự mới mẻ trong thơ ca Việt, cùng lúc hình thành bức chân dung mới về hình tượng non sông trong thời đại mới hiện nay.

Cả 2 bài thơ của 2 tác giả đều cảm nhận về non sông ở 1 góc cạnh riêng của mình, có mới lạ, đương đại, có truyền thống, dân gian. Nhưng tựu chung lại, nó đều làm nổi trội lên tình yêu nước thâm thúy của 2 thi sĩ, cùng lúc làm hoàn thiện hơn hình tượng non sông trong nền thơ ca Việt Nam, khiến cho người đọc chúng ta càng có cái nhìn đầy đủ nhất, mới mẻ nhất về non sông chúng ta.

Mỗi người 1 cá tính, người mua chất liệu đương đại, người mua chất liệu dân gian, mà dù là người nào cũng đều đem lại cho người đọc những cảm xúc xuất sắc về hình ảnh non sông. Qua ấy, chúng ta cảm thu được tình yêu non sông đến sâu nặng của cả 2 người con đất Việt qua từng câu chữ, và họ cũng đã góp phần giúp mỗi người con Việt Nam càng thêm yêu mến và trân trọng Non sông thiêng liêng của mình hơn nữa.

Phân tích hình tượng non sông trong 2 bài thơ – Mẫu 2

Non sông tôi thuôn thả giọt độc huyền. Nghe dịu nỗi đau của mẹ. Ba lần tiễn con đi, 2 lần khóc thầm lặng thầm. Các anh ko về mình mẹ lặng yên (Tạ Hữu Yên). Cứ mỗi lần nghe lại bài hát này lòng ta xốn xanh da diết ! Nhớ những ngày nhỏ thơ tới lớp, cô giáo dạy tôi viết 2 chữ “Việt Nam” và gọi ấy là Đất Nước. Tôi mơ hồ chả hiểu, chỉ biết rằng ấy là cái gì béo lao và thật quý báu lắm! Thời gian trôi qua nhanh, mang tuổi thơ bé nhỏ của tôi đi xa. Cho tới bữa nay, qua bao lăm vần thơ đọc được tôi đã thấm thía 2 tiếng thiêng liêng “Đất Nước”. Nhưng rất buồn là tôi chẳng thể viết thành thơ. Trong những vần thơ “ Non sông” kính yêu dạt dào cảm hứng đó, có tác phẩm của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm.

Hai thi sĩ đã truyền cho tôi xúc cảm mạnh bạo. Những vần thơ giúp tôi nhìn ra chân dung của non sông. Bình dị và trong sách, hồn hậu và bác ái, nghèo nàn mà oai hùng. Có nhẽ chính những điều đó đã khêu gợi cảm hứng cho các bài thơ, đã gieo vào lòng từng thi sĩ bao suy tư và trằn trọc. Từ xúc cảm của những ngày sống hết mình với tranh đấu, từ vốn kiến thức khá phong phú của mình, qua chương “Non sông” Nguyễn Khoa Điềm đã giải nghĩa sâu xa cho tuổi xanh thị thành miền Nam khi này. Những hiểu biết về lịch sử dân tộc như sống dậy, biến chuyển tâm hồn tác giả. Mỗi câu chuyện cổ tích, những thời điểm lịch sử của những cuộc tranh đấu giữ nước và dựng nước càng ngày càng thiêng liêng, thiết tha hơn bao giờ ….

Khi ta béo lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa”…mẹ thường hay kể
Đất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ăn
Đất Nước béo lên lúc dân ta biết trồng tre và đánh giặc
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải 1 nắng 2 sương xay, giã, giần, sàng
Đất Nước có từ ngày ấy.

Trong 2 câu thơ của Nguyễn Khoa Điềm man mác âm hưởng sử thi. Nhân tố cổ đại và đương đại hòa quyện vào nhau tạo thành 1 cấu trúc 2 cực. Non sông mình sống động như cuộc sống. Những câu thơ dài tuôn chảy êm dịu như dòng sông. 1 dòng xúc cảm dào dạt thầm lặng mà mãnh liệt. Cảm hứng về non sông của Nguyễn Khoa Điềm bắt nguồn từ những huyền thoại: “Ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể”. Hình như thi sĩ đã huy động vào đây nhiều vốn liếng, trí óc, sự trải đời, gửi gắm vào đây bao kỉ niệm suy tư. Nguyễn Khoa Điềm đã cùng ta hành hương về với khởi thủy dân tộc và rồi tham dự vào trận đánh đấu chung là tuyến đường đúng mực độc nhất đối với người thanh niên yêu nước. Nhà thơ bạo dạn để cái “tôi” của mình hiện ra. Có thể nói rằng , muốn viết những vần thơ xuất sắc về Non sông ko chỉ thuần tuý là thi sĩ biết rung động trước 1 vầng trăng, 1 tia nắng, 1 điệu dân ca hay 1 tiếng thơ cổ đại. Đây là cả 1 giai đoạn suy ngẫm, và “nhìn lại” non sông. Từng lời thơ ấm êm giàu tinh thần của tuổi xanh đã trông thấy vai trò của mình trước thời đại và nhận thức được non sông này là của dân chúng. Chúng ta phải tranh đấu để bảo vệ non sông tươi đẹp. Nhà thơ cảm nhận phát xuất hiện non sông từ cái nhìn tổng hợp, nhiều mặt và chừng như đã vẹn toàn. Với Nguyễn Đình Thi cảm hứng về non sông bắt nguồn từ những chất liệu hình ảnh chi tiết, sinh động của cuộc kháng chiến 9 5 cứu nước thần thánh của chúng ta. Bài thơ mang tính nói chung về cảm hứng lịch sử và truyền thống của dân tộc. Có phải chăng, cái cảm hứng đó của 2 thi sĩ này đều bắt nguồn từ lòng yêu nước thâm thúy? Do tình cảnh và thời khắc lịch sử nhưng mỗi thi sĩ lại có cảm nhận không giống nhau. Cảm hứng về non sông tới với Nguyễn Đình Thi trong khi cuộc kháng chiến đang diễn ra dữ dội và ác liệt. Người thanh niên Hà Nội đó, cũng đã bước vào cuộc kháng chiến mà tâm hồn anh thanh niên vẫn đủ sức cảm nhận:

Sáng mát trong như sáng 5 xưa
Gió thổi mùa thu hương cốm mới
Tôi nhớ những ngày thu đã xa.

Chính “mùa thu Hà Nội” ngày bữa nay đã gợi cảm hứng cho tác giả. Nhìn mùa thu này thi sĩ lại nhớ tới mùa thu xưa. Hình như lời hát “Mùa thu rồi ngày hăm 3, ta ra đi theo tiếng gọi giang san nguy biến. Rên khắp trời, lời tung hô quân, dân ta tiến ra trận tiền” còn văng vẳng bên tai. Bữa nay đứng giữa đất trời chiến khu trong buổi sáng mùa thu mát lành thi sĩ suy tư về non sông. Cái cảm giác trước hết nhưng Nguyễn Đình Thi bắt gặp là cái rất riêng, rất đặc biệt về, rất Hà Nội : mùi hương cốm mát. Phcửa ải là 1 chàng trai Hà Nội trị gốc mới có được cái cảm nhận đó. Phcửa ải gắn bó máu thịt với thủ đô mới chan hòa tình thương nơi này tới thế ! Niềm xúc cảm dâng trào. Những hồi ức về mùa thu trước tuy êm ái mà thật ra lòng thi sĩ dạt dào biết bao

Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội
Những phố dài xao xác hơi may
Người ra tiên phong ko ngoảnh lại
Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy.

Người ra đi mang dáng dấp của cậu học sinh, trong trắng quyến luyến bao lăm kỉ niệm đẹp với từng tuyến phố dài xao xác hơi may. Có 1 chút quyến luyến bâng khuâng trong lòng người, mà không phải bi luỵ. Câu thơ mang màu sắc lãng mạn tươi mát trong sạch:

Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy

Cảm hứng về non sông của Nguyễn Đình Thi cũng khởi đầu vui phất phới của người tự do. Đứng giữa 1 vùng chiến khu tự do nhà văn đón chờ non sông với những điều mới mẻ:

Mùa thu nay khác rồi
Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi
Gió thổi rừng tre phất phới
Trời thu thay áo mới
Trong biếc nói cười tha thiết.

Phcửa ải có con mắt tinh tế, giao cảm với tự nhiên thi sĩ mới thu được sự”thay áo mới” của mùa thu. Tất cả như náo nức, muôn âm thanh trong trẻo xanh tươi của trời thu như hoà quyện vào nhau; non sông như “đang cười, đang nói”. Tâm hồn thi sĩ dạt dào mênh mang thấy non sông mình như “rừng tre phất phới”. Hình ảnh cây tre cũng được các thi sĩ nói đến lúc viết về non sông:

Ta yêu Việt Nam đẹp, Việt Nam thơ mênh mang câu Kiều bờ tre, mái rạ
Mái đình cong con như em gái giữa đêm chèo
Cánh cò Việt Nam trong hơi mát sấm xoen cò lả
Cái phúc hậu tình nhân trong nét chạm chùa Keo

(Chế Lan Viên)

Từ cảm xúc mãnh liệt dạt dào thi sĩ cảm thu được non sông mình ko giống Chế Lan Viên với lối trầm tư, lắng đọng nhưng ở đây, non sông hiện lên náo nức, tươi mát mà cũng cực kỳ hào hùng:

Trời xanh đây là của chúng ta
Núi rừng đây là của chúng ta
Những cánh đồng thơm ngát
Những ngả đường mênh mang
Những dòng sông đỏ nặng phù sa

Nhà thơ ko thiên tả cảnh nhưng nghiêng về nhân tố biểu trưng. Chỉ 1 vài hình ảnh chi tiết như : “ núi rừng, những cánh đồng, ngả đường, dòng sông” thi sĩ đã vẽ nên non sông. 1 non sông được khẳng định chủ quyền “ Trời xanh đây là của chúng ta”, giống Lý Thường Kiệt ngày xưa đã khẳng định : “Nam quốc giang san nam đế cư”. Mượn 1 vài hình ảnh chi tiết mà có tính nói chung cao thi sĩ đã gửi găm tình cảm, gửi gắm tâm cảnh của mình trong ấy. Niềm kiêu hãnh thi sĩ trình bày qua điệp ngữ “của chúng ta”. Rất đẹp, rất thơ với “những cánh đồng, những dòng sông, rừng núi”…Cảm hứng lịch sử với truyền thống dân tộc đã nhắc nhở thi sĩ đừng quên:

Nước chúng ta
Nước của những người chưa bao giờ khuất
Đêm đêm rầm rì trong tiếng đất
Những buổi ngày xưa vọng nói về.

Có nhìn về dĩ vãng xa xăm mới quý hơn những ngày mình đang sống . ở đây càng thấy quý hơn bởi chữ “tâm” của thi sĩ. Không chỉ có cảm nhận non sông trong ngày nay với biết bao thú vui chào đón nhưng còn nhìn lại lịch sử dân tộc. Có phải chăng những tiếng “rầm rì” trong đất đó, những buổi ngày xưa vọng về thôi thúc bước chân và trái tim thi sĩ? Cảm hứng thời đại đã liên kết thuần thục với cảm hứng lịch sử truyền thống đã tạo ra những câu thơ xuất sắc. Thi sĩ ( Đức) có nói rằng : “Nhà thơ phải biết nắm lấy cái biệt lập và từ ấy, nếu cái biệt lập là chân chính thi sĩ bộc lộ cái nói chung”. Nguyễn Đình Thi đã đi theo cái hướng này và đã thành công. Bằng những kết hợp sóng đôi thi sĩ thường đi từ cái chi tiết tới cái nói chung.

Do ấy mạch thơ tuôn trào theo xúc cảm ko bị dàn trải. Nhà thơ cảm nhận non sông bằng chính cái tâm hồn của mình, đáy lòng mình, ko triết lý, ko ồn ã mà đầy cổ vũ. Chính thành ra nhưng non sông Việt Nam hiện lên rất hiện thực. Ấy là 1 non sông tạo hình trong đau buồn. Chiến tranh kéo dài ko biết bao 5 từ Đinh, Lý, Trần, Lê và cho tới ngày bữa nay vẫn chưa hết. Non sông vẫn còn:

Những cánh đồng quê chảy máu
Dây thép gai đâm nát trời chiều.

Từ cảm xúc ko chỉ là thú vui nhưng còn là nỗi đau nên trong bài thơ Non sông lại có những vần thơ “đẫm nước mắt” như thế. Hình ảnh “cánh đồng quê chảy máu” đã tố giác tội ác của giặc. Lấy “máu đỏ nhưng tưới trên cánh đồng vàng” chẳng phải là tàn nhẫn hay sao? Cái hay của Nguyễn Đình Thi là ở chỗ ấy. Hiện thực, dĩ vãng đã tụ hội về đây ấy trong bài thơ mà với tâm hồn của 1 người lính mang dáng dấp học sinh. cảm hứng lãng mạn xoành xoạch chi phối.

Những đêm dài tiến quân nấu nung
Bỗng canh cánh nhớ mắt người tình.

Tình cảm riêng tây cũng đã biến thành cảm hứng về non sông. Trong cái chung bao giờ cũng có cái riêng Nguyễn Đình Thi đã từng nói “Ta yêu em như yêu non sông”. Chính những tình cảm này đã góp phần hình thành “Non sông” phúc hậu, ơn huệ và trìu mến hơn. Cảm hứng về non sông của Nguyễn Khoa Điềm cũng được khêu gợi từ chuyện giữa “anh và em”.

Đất là nơi anh tới trường
Nước là nơi em tắm
Đất Nước là nơi ta hẹn hò
Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm.

Nguyễn Khoa Điềm đã tiếp thu non sông trên nhiều bình diện. Từ địa lý cho tới lịch sử, rất chi tiết. Những câu thơ dài xen lẫn những câu ngắn và lối chiết tự làm cho lời thơ có vẻ trầm ngâm. Tình yêu đôi lứa phát sinh trong tình yêu non sông. Cảm hứng non sông bắt nguồn từ cách cảm nhận của thi sĩ qua những trắc nghiệm trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Tư tưởng của dân chúng đã chi phối toàn thể cảm hứng, cấu từ hình tượng thơ. Nhà thơ cảm nhận rằng chính dân chúng đã làm nên non sông và non sông đã muôn thuở là của dân chúng. Non sông đối với thi sĩ vừa chi tiết nhưng cũng kì ảo. Bởi vì cảm hứng đó bắt nguồn từ những câu chuyện cổ, từ những điều gần cận thân yêu với cuộc sống của chúng ta:

Non sông khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ăn
Đất Nước béo lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn.

Rất chi tiết, gần cận và bình dị : “Tóc mẹ…gừng cay muối mặn”. Nhưng đây cũng là sự thông minh. Nhà thơ cảm nhận non sông theo chiều dài, lẫn chiều sâu, xuyên suốt từ dĩ vãng cho tới ngày nay. Truyền thống, phong tục được coi là chất sống vĩnh hằng. Non sông là tất cả những gì có trong cuộc sống, là mối quan hệ giữa tư nhân và số đông:

Trong anh và em bữa nay
……….
Làm nên Đất Nước muôn thuở

Lời nhắn nhủ có vẻ riêng tây mà thật ra tác giả muốn khái quát với tất cả chúng ta. Không phải là lời giáo huấn nhưng là nỗi tâm tư, ấm êm và đằm thắm. Những gì đã qua nhưng thi sĩ chứng kiến, đã biết, đã hiểu là nguồn cảm hứng chủ công của bài thơ. Tình yêu nước trình bày thầm kín trong từng câu thơ. Hình như đối với Nguyễn Khoa Điềm non sông mênh mang bao la lắm mà nó thân thuộc gì với chúng ta, nó ở ngay trong ta. Tất cả những gì có trong cuộc sống đều góp phần hình thành non sông. Ấy là cảm nhận của lớp người đi trước. Nhà thơ đã khắc hoạ lại non sông cực kỳ tiêu biểu. 1 non sông Việt Nam với những chuyện cổ tích, ca dao, bình dị, thật tình mà người dân giàu lòng mến thương, chuẩn bị hi sinh mình để hình thành dáng hình xứ sở. Cảm hứng về non sông của Nguyễn Khoa Điềm ko ngừng lại ở 1 giới hạn nào, bởi vì non sông kết tinh trong mỗi con người. Non sông hoá thân trong đời sống của mỗi tư nhân và mỗi tư nhân đang sống đều mang di sản non sông của ông cha để lại.

Ôi non sông 4 ngàn 5 đi đâu ta cũng thấy
Những cuộc đời đã hoá sông núi ta

Thành ra, chúng ta bữa nay có nghĩa vụ gìn giữ và truyền cho lứa tuổi tương lai. Cảm hứng thời đại xen với cảm hứng truyền thống. Lịch sử dân tộc tạo ra mạch thơ dài ko nghỉ ngơi. Nhưng điều ấy khiến ta liên tưởng tới non sông mình…Trong từng thời khắc, non sông có những khoảnh khắc thơ mộng mà qua bao lăm chặng đường nhưng thi sĩ đã đi non sông sống trong cực nhọc, nặng nề dưới bom đạn , chiến tranh. Nhưng nhưng ông cha ta:

Sống vững chãi 4 nghìn 5 lừng lững
Lưng đeo gươm tay mềm mại bút hoa
Trong và thực sáng 2 bờ suy tưởng
Sống hiên ngang nhưng bác ái chan hòa

(Huy Cận)

Chính nỗi đớn đau nhưng non sông đã phải chịu đựng làm xôn xang tâm hồn của thi sĩ. Thật vậy, 4 nghìn 5 qua quốc gia ta chưa hề kết thúc chiến tranh:

“Non sông tôi, non sông tôi, từ thuở còn nằm nôi sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa…

Những buổi trưa hè giọng ca dao vẫn cất lên trên non sông đau thương. Cùng là 1 non sông Việt Nam mà mỗi thi sĩ đều cảm nhận ở những điều không giống nhau. Cảm hứng về “non sông” tính từ lúc hiện thực. Nhưng ở mỗi thi sĩ đều mang hình nét lãng mạn, sáng sủa:

“Đất Nước của dân chúng, Đất Nước cả ca dao thần thoại
Dạy anh biết “Yêu em từ thuở trong nôi”

“Non sông” là chủ đề bao trùm thơ Việt Nam trong quá trình 1945-1975. Biết bao thi sĩ đã viết về đề tài nay. Nhưng tôi cho rằng trong tất cả những bài thơ Non sông Nguyễn Đình Thi là người thành công hơn cả. Non sông của Nguyễn Đình Thi rất sống động mà rất nghệ thuật nhờ thi sĩ đã chọn hình tượng rực rỡ. Tuy nhiên ở mỗi bài thơ Non sông thi sĩ nào cũng có nét hay riêng.

Tóm lại, cảm hứng non sông của thi sĩ bắt nguồn từ lòng yêu nước tâm thành, thâm thúy! Cảm hứng ấy ko bắt gặp trong ngày nay nhưng họ còn tìm về dĩ vãng. Với những 5 tháng gian nan chiến tranh với truyền thống tốt đẹp của dân tộc…Chính các thi sĩ cũng có 1 phần tạo ra: “Nam quốc giang san” tươi đẹp! Để chúng ta có thể kiêu hãnh: “Non sông tôi…sáng ngời muôn đời. Khi trăng đã vào cửa sổ đòi thơ…”

Phân tích hình tượng non sông trong 2 bài thơ – Mẫu 3

Hình tượng non sông là hình tượng xuyên suốt nền văn chương Việt Nam từ xưa tới bây giờ. Trcửa ải qua trường kì lịch sử tranh đấu để sống sót và xây dựng, hình tượng non sông được bồi đắp hoàn thiện qua những áng thơ văn điển hình như của Lý Thường Kiệt, Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu… Đặc trưng là trong thơ ca Việt Nam đương đại, các thi sĩ đã tạc nên tượng đài cao cả về non sông trong 1 thời đại mới.

Hai thi sĩ: Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm qua 2 bài thơ cùng mang tên Non sông đã đem đến cho người đọc những cảm nhận mới mẻ, đầy đủ, toàn vẹn và thâm thúy về non sông.

Cùng có mặt trên thị trường sau Cách mệnh tháng 8, dân chúng được làm chủ non sông mình, cả 2 bài thơ đều trình bày được hình tượng 1 non sông giàu đẹp, dân chúng người hùng. Cả 2 thi sĩ đều tìm tới giọng thơ trữ tình – chính luận để thể hiện ảnh tượng non sông. Hai bài thơ vừa có sự rung cảm sâu xa vừa có những tìm tòi, thông minh đầy tính trí óc. Vì vậy, hình tượng non sông tới với người đọc gần đây sự rung cảm thẩm mĩ vừa có thêm những nhận thức thâm thúy về non sông.

Tuy nhiên, về căn bản 2 thi sĩ đã có những cách bộc lộ riêng về non sông.

Non sông của Nguyễn Đình Thi được khởi viết từ 5 1948 tới 5 1955 mới chấm dứt. Cảm hứng của thi sĩ đi suốt chiều dài của cuộc kháng chiến chống Pháp. Cảm hứng đó còn được liên hệ với dĩ vãng và mở mang đến mai sau về 1 non sông hiền hòa nhưng quật cường vươn dậy diệu kì trong thắng lợi huy hoàng. Non sông trong thơ Nguyễn Đình Thi mang màu sắc đương đại. Nói tương tự ko có tức là bài thơ thiếu đi nét dân tộc, nét truyền thống. Tính dân tộc trình bày trong vẻ đẹp trường cửu của mùa thu xứ sở, của gió heo may, của hương cốm mới. đặc trưng là cảm giác mát trong xao xuyến hồn người, 1 cảm giác gợi nhớ bâng khuâng:

“Sáng mát trong như sáng 5 xưa
Gió thổi mùa thu hương cốm mới
Tôi nhớ những ngày đã xa”

Bài Non sông của Nguyễn Đình Thi được bắt đầu với vẻ đẹp trường cửu đó của mùa thu xứ sở. Tiếp tới là những hình ảnh mang đậm sắc màu Việt Nam trong chiều sâu tâm hồn dân tộc:

“Những cánh đồng thơm mát
Những ngả đường mênh mang
Những dòng sông đỏ nặng phù sa”

Hình tượng non sông xuất hiện với những hình ảnh thơ xúc động nối với mạch ngầm truyền thống dân tộc:

“Nước chúng ta
Nước những người chưa bao giờ khuất
Đêm đêm rầm rì trong tiếng đất
Những buổi ngày xưa vọng nói về ”

Tuy nhiên, nhìn toàn bài, màu sắc đương đại vẫn nổi lên khá rõ. Ấy là 1 non sông trong chiến tranh vệ quốc của thế kỉ XX. Hình tượng non sông được ủ ấp, trải nghiệm, đúc kết trong suốt cuộc kháng chiến 9 5. Khi nói về những đau thương, hình tượng non sông được trình bày với những hình ảnh đương đại, cách nói đương đại:

“Ôi những cánh đồng quê chảy máu
Dây thép gai đâm nát trời chiều”

Trong chiến tranh, non sông bao giờ cũng gắn với những đau thương, tang thương mà nếu trong thơ truyền thống là những hình ảnh: “Nướng thường dân trên ngọn lửa tàn bạo / Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ” (Nguyễn Trãi – Bình Ngô đại cáo) thì trong thơ Nguyễn Đình Thi, ấy là hình ảnh cánh đồng “chảy máu”, “dây thép gai đâm nát trời chiều”, những hình ảnh gắn với tư duy thơ đương đại. Những hình ảnh gợi nỗi đau bất tận và sự phẫn nộ vô hạn.

Từ trong đau thương uất hận, dân tộc ta đã đứng lên với ý thức quật cường:

“Xiềng xích chúng bay ko khóa được
Trời đầy chim và đất đầy hoa
Súng đạn chúng bay ko bắn được
Lòng dân ta yêu nước, thương nhà”.

Để trình bày ý thức quật cường của dân tộc, nguyễn Đình Thi đã dùng những hình ảnh thơ đương đại. “Xiềng xích” là cái hữu hạn, “trời đầy chim và đất đầy hoa” là cái vô biên. “Súng đạn” là cái chi tiết, “lòng dân ta yêu nước thương nhà” là cái trừu tượng. Dùng cái chi tiết để “bắn” cái trừu tượng cũng như dùng cái hữu hạn để “khóa” cái vô biên là chẳng thể. Điều ấy nói lên sự bất lực của đối thủ và sự bất tử của dân tộc ta.

Đặc trưng là hình tượng non sông trong ánh sáng của chủ nghĩa người hùng cách mệnh và trong thắng lợi chói lòa:

“Súng nổ rung trời bức xúc
Người lên như nước vỡ bờ
Nước Việt Nam từ máu lửa
Rũ bùn đứng dậy sáng lòa”

Đây là đỉnh cao của xúc cảm, suy tư về non sông. Bức chân dung non sông vừa chi tiết vừa âm vang trận mạc vừa vươn đến hình tượng sử thi hoành tráng giàu sức nói chung. Khổ thơ là 1 khám phá về hình tượng non sông trong ánh sáng của chủ nghĩa người hùng cách mệnh Việt Nam. Nước Việt Nam từ bùn lầy của bầy tớ, từ đau thương trong máu lửa bứt dậy mạnh bạo làm nên thiên thần thoại lịch sử chói sáng, thắng lợi huy hoàng. Ấy là chân dung của 1 nước Việt Nam chói ngời trên nền của lửa máu, bùn lầy và khói đạn, 1 nước Việt Nam lừng lững tự hào giữa thế kỉ XX trong trận đánh tranh vệ quốc lớn lao.

Vẫn tiếp diễn cảm hứng về non sông, hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm lại là 1 Đất Nước trong màu sắc văn hóa dân gian. Nhà thơ đã dùng 1 non sông của ca dao, thần thoại để thể hiện ảnh tượng non sông, trình bày tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân”. Cách nói vừa thân thuộc vừa mới mẻ. Quen thuộc bởi dân gian cũng đồng nghĩa với dân chúng, 1 dân chúng ở phần căn bản nhất, đặm đà nhất, dễ thấy nhất. Còn mới mẻ là bởi những chất liệu văn hóa dân gian được soi vào hình hài non sông, gợi ra 1 non sông vừa gần cận vừa đậm chất thơ, vừa bình dị vừa vĩnh hằng trường cửu.

Khi nói về sự tạo nên, béo lên của non sông, Nguyễn Khoa Điềm đã trình bày khuôn mặt non sông xuất hiện từ chiều sâu của văn hóa dân gian, của phong tục tập quán từ lời kể của bà, lời ru của mẹ, từ muối mặn, gừng cay, từ những giọt mồ hôi nặng nhọc, tần tảo.

Non sông là những gì thân thuộc nhưng cũng đầy tôn kính, thiêng liêng:

“Khi ta béo lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái ngày xửa, ngày xưa mẹ thường hay kể
Đất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ăn
Đất Nước béo lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặc
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải 1 nắng 2 sương xay, giã, dần, sàng
Đất Nước có từ ngày ấy… ”

Khái niệm non sông tiếp diễn được làm rõ trong thước đo của “thời kì đằng đẵng, ko gian mênh mang”, thước đo của lịch sử, địa lí. Đề cập chiều sâu lịch sử cũng cùng lúc là chiều sâu vẻ đẹp tâm hồn Việt Nam. Ấy là huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ, là truyền thuyết Hùng Vương và ngày giỗ Tổ, những huyền thoại, truyền thuyết gợi ra giai đoạn sinh thành và béo lên của dân tộc, cũng là giai đoạn trưởng thành vững bền của hình tượng non sông.

Không gian địa lí ko chỉ là núi, sông, đồng, bể… nhưng còn là ko gian gần cận với cuộc sống của mỗi người (Đất là nơi anh tới trường / Nước là nơi em tắm). Non sông cũng là ko gian sống sót của số đông qua bao lứa tuổi. Non sông hóa thân trong mỗi con người (Trong anh và em bữa nay / Đều có 1 phần non sông). Hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm là sự hợp nhất giữa cái riêng và cái chung, giữa tư nhân với số đông, giữa cái bé nhỏ với cái béo lao, giữa cái chi tiết với cái trừu tượng, giữa vật chất với ý thức. Hình tượng non sông được soi chiếu trong cái nhìn của văn hóa dân gian. Từ kho tàng văn hóa dân gian phong phú, đẹp tươi ấy, thi sĩ phát xuất hiện 1 non sông đầy thi vị lại giàu chất trí óc.

“Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng Phu
Cặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống Mái
Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại
Chín mươi 9 con voi góp mình dựng đất tổ Hùng Vương
Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm
Người học sinh nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút non Nghiên
Con cóc, con gà quê hương góp cho Hạ Long thành thắng cảnh
Những người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm ”

Những cái tên, những cảnh trí của tự nhiên non sông được cảm nhận qua hoàn cảnh, căn số của dân chúng. Những núi, sông, ruộng đồng, gò bãi… như là sự hóa thân những nhân phẩm cao đẹp của dân chúng. Chính hình tượng non sông được hình thành từ những chất liệu đặc trưng đó nhưng trở thành thiêng liêng, thân thiện bội phần.

Hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm có bề dày 4 ngàn 5 của 1 dân chúng vô danh đã dựng lên non sông:

“Trong 4 ngàn lớp người giống ta thế hệ
Họ đã sống và chết
Giản dị và bình tâm
Không người nào nhớ nhưng đặt tên
Nhưng họ đã làm ra Đất Nước”

Như vậy, hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm vừa có bề dày của lịch sử, bề rộng của ko gian địa lí, bề sâu của văn hóa, phong tục tập quán. Tất cả đều được nhìn trong cái nhìn của văn hóa dân gian. Chính những phát hiện cộng với cách trình bày mới mẻ đó đã nêu bật được 1 tư tưởng mấu chốt: “Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao, thần thoại”. Nguyễn Khoa Điềm đã chọn lựa những cái điển hình nhất, có ý nghĩa nhất của văn hóa dân gian và “chế biến” nó để áp dụng thông minh vào thơ mình. Thành ra, những nhân tố ấy đã hòa nhập khá thiên nhiên với tư duy và cách diễn tả đương đại tạo ra màu sắc thẩm mĩ vừa thân thuộc vừa mới mẻ cho bài thơ. Ấy chính là những đóng góp quan trọng của giọng thơ Nguyễn Khoa Điềm trong nền thơ ca Việt Nam đương đại lúc kiến lập chân dung non sông trong thời đại mới.

Non sông của Nguyễn Đình Thi hay Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm đều trình bày tình yêu quê hương đất Việt thâm thúy và cảm động. hình tượng non sông trong 2 bài thơ là sự cảm nhận về non sông trong tinh thần mới đầy tính nhân bản của thời đại Hồ Chí Minh. 1 khuôn mặt non sông mang màu sắc đương đại trong thơ Nguyễn Đình Thi. 1 hình tượng non sông đặm đà phong vị dân gian trong thơ Nguyễn Khoa Điềm đã đem đến cho người đọc bữa nay những rung động thẩm mĩ và những cảm nhận đầy đủ, toàn vẹn về Non sông và dân chúng, từ ấy trình bày thâm thúy hơn tình yêu và tinh thần nghĩa vụ đối với non sông và dân chúng mình.

.

Xem thêm thông tin Hình tượng đất nước trong hai bài thơ của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm

Hình tượng non sông trong 2 bài thơ của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm

Cảm nhận hình tượng non sông trong bài thơ Non sông của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm gồm dàn ý cụ thể kèm theo 3 bài văn mẫu hay nhất. Thông qua tài liệu này giúp các bạn có thêm nhiều tư liệu tham khảo, trau dồi vốn từ rèn kĩ năng viết văn ngày 1 hay hơn để đạt được kết quả cao cho bài viết số 3 lớp 12.
Hình tượng non sông trong bài thơ Non sông của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm giúp chúng ta cảm thu được tình yêu non sông đến sâu nặng của cả 2 người con đất Việt qua từng câu chữ, và họ cũng đã góp phần giúp mỗi người con Việt Nam càng thêm yêu mến và trân trọng Non sông thiêng liêng của mình hơn nữa. Vậy sau đây là 3 bài văn mẫu mời các bạn cùng theo dõi tại đây.
Dàn ý phân tách hình tượng non sông trong 2 bài thơ
a. Mở bài
– Giới thiệu nói chung về 2 bài thơ Non sông của Nguyễn Đình Thi và Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm.
– Giới thiệu vấn yêu cầu luận: Hình tượng non sông trong 2 bài thơ.
b. Thân bài
– Làm rõ nhân vật thứ nhất: Hình tượng non sông trong Bài Non sông của Nguyễn Đình Thi.
– Làm rõ nhân vật thứ 2: Hình tượng non sông trong Bài Non sông của Nguyễn Khoa Điềm.
– So sánh: Nét đồng nhất và dị biệt giữa 2 nhân vật trên cả 2 phương diện nội dung và vẻ ngoài nghệ thuật
– Những đặc điểm giống nhau về hình tượng non sông của 2 bài thơ
– Nguyễn Đình Thi bắt đầu bài thơ bằng những cảm xúc trước vẻ đẹp mùa thu.
– Đây là 1 quyết định khôn khéo bởi vì trước kia mùa thu bao giờ cũng là thu thảm thu sầu còn từ sau cách mệnh tháng 8 5 1945 trở đi thì mùa thu vui – mùa thu cách mệnh, mùa thu khai sinh ra non sông.
– Khởi đầu bằng những xúc cảm trước vẻ đẹp mùa thu tạo điều kiện cho Nguyễn Đình Thi có được những suy tư về non sông 1 cách thiên nhiên và dễ chịu hơn.
– Nguyễn Khoa Điềm khắc họa hình tượng non sông mình bằng cách đặt hình tượng này trong mối liên hệ với thời kì và ko gian chi tiết còn về sau là thời kì ko gian trừu tượng.
– Non sông được nhìn qua chiều dài của thời kì và mặt khác non sông được xác định bởi những ko gian có thể là những ko gian bé, ko gian chi tiết và cũng có thể là những ko gian mênh mang ko gian trừu tượng trong lòng người.
Hình tượng non sông sẽ rất hoàn thiện lúc nó được đặt trong 2 mối liên hệ này.
* Còn lúc xét về bình diện con nghệ thuật thì hình tượng non sông trong 2 bài thơ của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm có khá nhiều nét đồng nhất.
– Vì đây là hình tượng non sông được khắc họa trong thơ ca nhưng hình tượng thư lại là hình tượng xúc cảm, do đó cả 2 tác giả đều viết về non sông bằng niềm kiêu hãnh thâm thúy, bằng những nhận thức thấm thía về lịch sử về truyền thống dân tộc.
– Nhà thơ Nguyễn Đình Thi đã khắc họa hình tượng non sông của mình với 2 đặc điểm rất béo, vừa trái ngược nhau lại vừa rất hài hòa với nhau.
– Đó là 1 non sông nặng nhọc đau thương với những cảnh đồng quê chảy máu dây thép gai đâm nát trời chiều, với cái cảnh “bát cơm chan đầy… còn giằng khỏi mồm ta”. Tuy nhiên non sông chúng ta còn là 1 non sông người hùng quật khởi và 1 cái non sông bất khuất đã làm cho đối thủ bất lực.
“Xiềng xích chúng bay…Lòng dân ta yêu nước thương nhà”
– Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm còn mô tả những hình ảnh dân tộc bằng cách nối tiếp ngày nay với dĩ vãng và mai sau. Từ điểm nhìn ngày nay, Nguyễn Đình Thi lắng tai những tiếng rầm rì trong lòng đất của dĩ vãng vọng về.
– Đó là ngôn ngữ hình ảnh của non sông chưa bao giờ khuất. Cùng lúc cảm hứng thơ còn đưa Nguyễn Đình Thi hướng đến mai sau. Ông như nhìn trước 1 nước Việt Nam từ trong máu lửa rũ bùn đứng dậy sáng lòa.
– Còn ở trong bài thơ non sông của mình, thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm lại biểu hiện niềm tin thâm thúy của ông về những hình ảnh văn hóa lâu đời.
– Để viết nên bài thơ non sông của mình, Nguyễn Khoa Điềm đã sử dụng với 1 mật độ rất cao các chất liệu văn hóa dân gian. Dựa trên rất nhiều câu ca dao phương ngôn, để viết nên những câu thơ của mình.
– Ông còn đưa vào bài thơ rất nhiều truyền thuyết, những sinh hoạt phong tục tập quán đặm đà bản sắc dân tộc. Nguyễn Khoa Điềm còn tinh thần 1 cách rất thâm thúy về những đóng góp béo lao của dân chúng cho non sông.
– Ấy là những đóng góp từ bé nhặt cho tới béo lao, những đóng góp được đánh dấu trong sử sách và cả những đóng góp thầm lặng lặng thầm ko người nào biết. Ấy còn là những đóng góp nhẫn nại, dai sức truyền từ lứa tuổi này sang lứa tuổi khác.
Những điểm không giống nhau của hình tượng non sông ở 2 tác phẩm
– Đây là 2 bài thơ được có mặt trên thị trường ở 2 thời khắc rất không giống nhau và chính điều ấy đã làm cho hình tượng non sông ở 2 bài thơ này có nhiều chỗ dị biệt.
– Nguyễn Đình Thi thì khắc họa hình tượng non sông với 2 đặc điểm và đặt hình tượng non sông trong mối quan hệ với dĩ vãng và mai sau.
– Trong lúc đó Nguyễn Khoa Điềm lại viết bài thơ này theo 1 định hướng tư tưởng nhằm chứng minh: “non sông này là non sông của người dân”, nhưng tư tưởng căn bản này đã chi phối toàn thể bài thơ và nó quy định văn pháp, nó buộc Nguyễn Khoa Điềm phải chọn cái biện pháp đi từ chi tiết tới nói chung. Điều này là rất dễ giảng giải bởi vì bản thân tư tưởng non sông của người dân vốn đã là trừu tượng. Để cho minh bạch nó chỉ có 1 cách là đi từ rất nhiều những hình ảnh chi tiết, những đóng góp của người dân cho non sông, những chất liệu văn hóa dân gian… để rồi từ rất nhiều hình ảnh chi tiết đó tư tưởng non sông của người dân mới được làm minh bạch.
Lí giải sự dị biệt:
Thực hiện thao tác này cần dựa vào các phương diện
– Bối cảnh xã hội, văn hóa nhưng từng nhân vật còn đó; cá tính nhà văn; đặc biệt thi pháp của thời gian văn chương.
Do sự dị biệt về cá tính
– Thơ Nguyễn Đình Thi thường giàu nhạc tính có chất hội họa và điều rực rỡ nhất là có cả những suy tư thâm thúy của 1 tư duy triết học. Còn thơ Nguyễn Khoa Điềm thường viết về cuộc tranh đấu cách mệnh.
– Ông hay đề cao nhân phẩm của những bà mẹ người hùng, những chiến sĩ giải phóng bền chí. Đặc trưng ông có những cảm nhận rất phong phú và thâm thúy về non sông trong những 5 chống Mĩ.
Về bình diện bố cục:
– Chúng ta rất dễ dãi nhận thấy ở 2 bài thơ non sông đều chia làm 2 phần mà sự kết hợp 2 phần ở mỗi bài lại rất không giống nhau.
– Bài non sông của Nguyễn Đình Thi được khởi đầu bằng những cảm xúc trước vẻ đẹp của mùa thu, mùa thu Hà Nội trong hồi ức và mùa thu Việt Bắc trong ngày nay. Để rồi sau ấy mới chuyển sang dĩ vãng 2 thời khắc để diễn đạt những suy tư cả tác giả đối với non sông.
– Trong lúc đó thì bố cục 2 phần của bài thơ non sông của Nguyễn Khoa Điềm lại theo 1 cách hoàn toàn khác. Phần 1 dành cho việc khắc họa hình tượng non sông trong mối liên hệ với thời kì. Để rồi toàn thể phần 2 nhằm chứng minh cho tư tưởng với non sông của người dân.
c. Kết bài
– Khái quát những nét giống nhau và không giống nhau điển hình.
– Có thể nêu những cảm tưởng của bản thân.
Phân tích hình tượng non sông trong 2 bài thơ – Mẫu 1
Đối với mỗi con người, 2 tiếng non sông, Non sông bao giờ cũng thiêng liêng rất đỗi. Chẳng vậy nhưng các thi sĩ, nhà văn luôn có cho mình 1 cảm hứng dạt dào lúc viết về hình tượng non sông. Trcửa ải qua bao lăm thời kì với 4 nghìn 5 dựng và giữ nước, biết bao áng thơ văn đã tạc nên hình tượng quốc gia. Trong ấy phải kể đến 2 bài thơ cùng tên của 2 tác giả thi ca nổi danh Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm. Cả 2 bài thơ cùng tên “Non sông” trình bày cùng 1 tình yêu nước cực kỳ sâu nặng mà lại được trình bày qua từng cách cảm nhận riêng của mỗi tác giả. Điều ấy đã mang đến cho người đọc chúng ta cái nhìn thật toàn diện, thật mới mẻ và thâm thúy hơn về hình tượng non sông.
Cả 2 tác phẩm thơ đều có mặt trên thị trường sau lúc Cách mệnh tháng 8 thành công, trong khi dân chúng Việt Nam đã thừa hưởng tự do, độc lập, có được quyền làm chủ quốc gia, vậy nên chúng đều thể hiện ảnh tượng của 1 non sông trù mật, giàu đẹp, với người dân người hùng. Cả 2 thi sĩ đều sử dụng giọng thơ trữ tình – chính luận lúc viết về Non sông mang tính súc tích và triết lý cao. Không chỉ vậy, nó còn trình bày sự tìm tòi, khám phá những điều mới lạ cho hình tượng non sông. Thế mà, tựu chung lại, chúng đều trình bày 1 tình yêu non sông quốc gia cực kỳ thâm thúy của những người con đất Việt.
Tuy vậy, về căn bản, 2 bài thơ đều có chung hướng đi, có chung điểm tới, thế mà bí quyết, cách cảm nhận và bộc lộ đều mang nét riêng của từng tác giả. Mỗi người đều có những khám phá riêng về Non sông của mình.
Với “Non sông” của Nguyễn Đình Thi, ông khởi đầu viết từ 5 1948, mà mãi đến 1955 mới chấm dứt. Chặng đường làm nên tác phẩm kéo dài 8 5, suốt cuộc kháng chiến chống Pháp lần 2 của quân và dân ta. Vậy nên cảm nhân về non sông của ông mở mang từ dĩ vãng đến mai sau về 1 non sông bền chí, quật cường, vươn dậy biến thành “những người hùng áo vải”, mang đến 1 mai sau huy hoàng. Bài thơ của Nguyễn Đình Thi mang màu sắc đương đại, trẻ trung, pha chút u buồn, trầm lắng, mà ko thiếu đi nét dân tộc, truyền thống. Tính dân tộc trong bài thơ được trình bày qua hình ảnh của mùa thu xử sở với gió heo may, với “hương cốm mới”, với cảm giác “chớm lạnh” giữa “những phố dài” của Hà Nội thủ đô:
“Sáng mát trong như sáng 5 xưaGió thổi mùa thu hương cốm mớiTôi nhớ những ngày thu đã xa”Hay “Những phố dài xao xác hơi may”
Ấy là mùa thu của 1 non sông hiền hòa, 1 mùa thu thật đẹp mà có chút gì ấy man mác buồn suy tư. Để tiếp tới sau ấy là hình ảnh về 1 mùa thu mới của quốc gia, mùa thu ngày nay với thú vui phất phới:
“Mùa thu nay đã khác rồi”
Ấy là thú vui về 1 non sông tự do, được làm chủ quê hương, niềm kiêu hãnh lúc non sông được “thay áo mới”. Cùng lúc, cũng qua ấy, Nguyễn Đình Thi bộc bạch niềm kiêu hãnh về 1 hình ảnh non sông Việt Nam giàu sang, trù mật với:
“Những cánh đồng thơm mátNhững ngả đường mênh mangNhững dòng sông đỏ nặng phù sa”
Hình ảnh non sông hiện lên sao đẹp tươi và thân yêu tới thế! Không chỉ gắn liền với bữa nay, non sông còn nối tiếp mạch với truyền thống, với dĩ vãng của dân tộc:
“Nước chúng taNước những con người chưa bao giờ khuấtĐêm đêm rầm rì từ trong đấtNhững buổi ngày xưa vọng nói về”
Mạch nguồn của truyền thống kết nối với ngày nay để làm nên 1 non sông người hùng. Truyền thống ấy được lớp lớp người con Việt Nam cận kề, ko chỉ là về văn hóa, phong tục nhưng còn về truyền thống quả cảm, cố gắng tranh đấu bảo vệ quê hương mình. Ở đây, màu sắc đương đại của bài thơ nổi lên khá rõ, ấy là hình ảnh của 1 non sông trong trận đánh tranh vệ quốc ở thế kỉ XX. Hình tượng non sông được ủ ấp trong suốt cuộc kháng chiến 9 5 với bao lăm là trải nghiệm được đúc kết. Để tới , lúc nói về đau thương của chiến tranh gây ra cho quê hương, Nguyễn Đình Thi chỉ thốt lên:
“Ôi những cánh đồng quê chảy máuDây thép gai đâm nát trời chiều”
Chiến tranh đi qua bao giờ cũng để lại những tang thương, những đau thương mất mát. Những người nào đã từng đi qua chiến tranh đều hiểu cái điêu tàn, thương hải tang điền nó để lại và Nguyễn Đình Thi đã thể hiện ảnh tượng non sông trong chiến tranh bằng hình ảnh “cánh đồng quê chảy máu”, với “dây thép gai đâm nát trời chiều”. Tư duy đó gắn liền với tư duy của thơ đương đại trong khi mỗi đất nước đều đang oằn mình dưới chân đối thủ, đang phải tranh đấu để giành lấy độc lập, tự do trong thế kỉ XX. Cùng lúc những hình ảnh đó cũng gợi lên sự đau thương đến bất tận, sự phẫn nộ vô hạn dành cho đối thủ. Non sông đã bị chúng dày xéo đến tan tành, ko còn chút bình an.
Thế mà, từ trong nỗi đau thương đó, non sông ta, dân tộc ta đã đứng lên với ý thức quật cường:
“Xiềng xích chúng bay ko khóa đượcTrời đầy chim và đất đầy hoaSúng đạn chúng bay ko bắn đượcLòng dân ta yêu nước thương nhà”
Nguyễn Đình Thi đã lấy cái hữu hạn để so sánh với cái vô biên, cái chi tiết so sánh với cái trừu tượng: “xiềng xích – trời đầy chim và đất đầy hoa”, “súng đạn – lòng dân ta yêu nước thương nhà”, cốt để nói lên sự bất lực của đối thủ đối với sự bất tử, tình yêu nước của dân tộc ta.
Đặc trưng, Nguyễn Đình Thi đã viết lên lời thơ trong niềm tin thắng lợi về mai sau chói lòa của dân tộc:
“Súng nổ rung trời bức xúcNgười lên như nước vỡ bờNước Việt Nam từ trong máu lửaRũ bùn đứng dậy sáng lòa”
Ấy là lúc chủ nghĩa người hùng cách mệnh làm nên thắng lợi chói lòa, làm cho muôn vạn đối thủ sợ hãi. Đây là đỉnh cao của cảm xúc, những suy tư, suy ngẫm về non sông. Bức tranh non sông hiện lên chi tiết, mạch lạc, từ dĩ vãng, đến ngày nay rồi đến mai sau, kết lại bằng thắng lợi vang lừng với hình ảnh mang tính sử thi, hoành tráng, có sức nói chung. Khổ thơ cuối là hình tượng non sông Việt Nam từ trong vũng “bùn” lầy u tối, đau thương của kiếp bầy tớ, bứt đứt gông xích, đứng lên hiên ngang làm nên thắng lợi lịch sử “lẫy lừng 5 châu, chấn động địa cầu”. Bức chân dung đó của non sông được vẽ lên cực kỳ sống động, bởi ngòi bút tài ba gắn liền với tư duy thơ đương đại, trên nền khói lửa, máu xương, 1 Việt Nam bền chí, lừng lững tự hào trước 5 châu 4 bể.
Cùng chung cảm hứng về non sông mà Nguyễn Khoa Điềm lại vẽ lên hình tượng 1 non sông với đầy màu sắc văn hóa dân gian. Không như Nguyễn Đình Thi dùng mùa thu để nói về hình tượng non sông, Nguyễn Khoa Điềm đã dùng chất liệu dân gian, của ca dao và thần thoại để hình thành hình tượng non sông, cùng lúc trình bày tư tưởng “non sông của dân chúng”. Đây là 1 tư duy tư tưởng vừa mới mẻ lại vừa cực kỳ thân thuộc. Bởi dân gian cũng chính là dân chúng, dân chúng là phần căn bản nhất, rõ ràng nhất để trông thấy non sông. Nhưng nó cũng cực kỳ mới mẻ bởi chất liệu dân gian dựng lên hình tượng non sông gợi ra 1 non sông bình dị, gần cận, hiền hòa, đầy chất thơ, luôn sống mãi cùng con người và dân tộc.
Khi nói về sự tạo nên, khởi thủy của non sông, Nguyễn Khoa Điềm đã trình bày non sông từ chiều sâu của văn hóa, của những phong tục, tập tục được nối truyền, từ bác mẹ với “gừng cay muối mặn”, từ “miếng trầu bà ăn”, … Non sông là những gì thân thuộc nhất, gần cận nhất với chúng ta:
“Khi ta béo lên Đất Nước đã có rồiĐất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa mẹ hay kểĐất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ănĐất Nước béo lên lúc dân mình biết trồng tre đánh giặcTóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo, cái cột thành tênHạt gạo phải 1 nắng 2 sương xay giã, giần, sàngĐất Nước có từ ngày ấy …”
Tác giả đã lý giải khởi thủy của non sông, khẳng định Đất Nước “có rồi” như 1 điều thế tất, dĩ nhiên, ấy là 1 trong những động lực khiến chúng ta phải đi tìm lại khởi thủy của non sông. Non sông bắt nguồn từ những điều giản dị, tâm thành, không xa lạ nhất với mỗi con người chúng ta, từ tục ăn trầu, từ những câu chuyện cổ tích “ngày xửa ngày xưa…” mẹ hay kể, từ lề thói vấn tóc sau đầu của mẹ, từ truyền thống “trồng tre” lấy chông đánh giặc của ông cha. Và non sông cũng trưởng thành mỗi ngày như 1 thực thể, trưởng thành trong giai đoạn lao động của con người:
“Cái kèo, cái cột thành tênHạt gạo phải 1 nắng 2 sương xay giã, giần, sàng”
Cái nhìn về khởi thủy của non sông của tác giả thật mới mẻ. Nó chứa đựng trong ấy cả chiều sâu về lịch sử, phong tục, văn hóa, …
Không chỉ làm rõ khởi thủy của non sông, Nguyễn Khoa Điềm tiếp diễn làm rõ định nghĩa non sông trong cái thước đo “thời kì đằng đẵng, ko gian mênh mang”, của lịch sử, của địa lý.
Khái niệm về non sông được trình bày qua bình diện ko gian, địa lý:
“Đất là nơi anh tới trườngNước là nơi em tắmĐất nước là nơi ta hò hẹnĐất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”
Non sông là sự liên kết của 2 nhân tố: Đất và Nước. Hai nhân tố ấy được khái niệm là những gì thân thuộc, không xa lạ nhất của lứa đôi yêu nhau, gắn liền với đời sống sinh hoạt của con người “nơi anh tới trường”, “nơi em tắm”, gắn liền với kỉ niệm của lứa đôi yêu nhau “nơi ta hẹn hò”. Trong hình ảnh non sông đó có những lời ca dao, những truyền thuyết, thần thoại, ko gian rộng lớn. Nó là ko gian sống sót của các lứa tuổi con người Việt Nam:
“Đất Nước là nơi dân mình sum họp”
Không chỉ dựng lên hình ảnh non sông qua ko gian, chiều sâu địa lý, Nguyễn Khoa Điềm còn dựng lên hình tượng non sông phê chuẩn chiều sâu lịch sử, xuyên suốt 4 nghìn 5 của non sông ta. Ấy là lúc ta biết đến những truyền thuyết về u Cơ – Lạc Long Quân, về Hùng Vương, về ngày giỗ Tổ:
“Đất là nơi chim vềNước là nơi Rồng ởLạc Long Quân và u CơĐẻ ra đồng bào ta trong bọc trứngNhững người nào đã khuấtNhững người nào bây giờYêu nhau và sinh con đẻ cáiGánh vác phần người đi trước để lạiDặn dò con cháu chuyện mai sauHằng 5 ăn đâu ở đâuCũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ”
Đây là non sông trong dĩ vãng của dân tộc, trong ngày nay, non sông nằm trong sâu thẳm mỗi con người, mỗi con người đều mang 1 phần trị giá của non sông. Và lúc chúng ta kết đoàn lại với nhau, những trị giá đó sẽ gắn kết lại, non sông sẽ “hài hòa nồng cháy”.
“Trong anh và em hôm nayĐều có 1 phần Đất NướcKhi 2 đứa nắm tayĐất Nước trong chúng mình hài hòa nồng cháyKhí chúng ta cầm tay mọi ngườiĐất Nước vẹn tròn mập béo”
Hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm là sự hợp nhất, gắn kết giữa cái chung và cái riêng, giữa các tư nhân với cả số đông béo. Hình tượng đó cũng được soi chiếu qua lăng kính văn hóa dân gian để tới lứa tuổi mai sau cận kề, chúng sẽ mang non sông “đi xa” hơn nữa, non sông của chúng ta sẽ trường tồn muôn thuở:
“Mai sau con ta béo lênCon sẽ mang non sông đi xaĐến những ngày tháng mộng mơ”
Tới đây, Nguyễn Khoa Điềm lại trở lên thật suy tư và trầm lắng, bởi ông trông thấy cái nghĩa vụ của mỗi tư nhân cho non sông. Mỗi người phải biết “gắn bó và chia sẻ”, đóng góp cho non sông “hóa thân cho dáng hình xứ sở”, ko chỉ bởi non sông là máu xương của mình nhưng còn bởi vì mai sau non sông trường tồn:
“Em ơi em Đất Nước là máu xương của mìnhPhcửa ải biết gắn bó và chia sẻPhcửa ải biết hóa thân cho dáng hình xứ sởĐể làm nên Đất Nước muôn thuở…”
Hình tượng non sông ở đây hiện lên thật gần cận, không xa lạ biết bao, thế mà cũng chẳng kém phần thiêng liêng, hào hùng. Hòa trong ấy là khát vọng về 1 non sông hưng thịnh, trường tồn trong sự gắn kết của mỗi con người trong xã hội.
Trong lúc xây dựng hình tượng non sông, Nguyễn Khoa Điềm ko quên cái tư tưởng mấu chốt làm nên non sông ấy là “Non sông của dân chúng”. Tại khổ cuối này, ông đã biểu hiện những xúc cảm của mình về tư tưởng ấy cùng lúc trình bày những cảm nhận của riêng mình về non sông.
Nguyễn Khoa Điềm cho rằng non sông được là nên từ những nhân phẩm, căn số của con người, của mỗi người dân trong xã hội, nó được dựng lên bằng máu thịt của dân chúng. Chính dân chúng là người làm nên lịch sử của non sông 4 nghìn 5:
“Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng PhuCặp vợ chồng yêu nhau góp lên hòn trống mái
Gót ngựa Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại….Những cuộc đời đã hóa sông núi ta”
Ấy là 1 non sông vừa thi vị lại vừa giàu tính trí óc. Những cái tên, cảnh trí tự nhiên đều là những con người những căn số hình thành. Những gò đất, ruộng đồng, bờ bãi đều là những nhân phẩm, “lối sống của ông cha”. Chính những chất liệu đặc trưng đó đã khiến non sông trở lên vừa thiêng liêng mà cũng thân thiện lên bội phần.
Thế mà, non sông ko chỉ được hình thành bởi những người được “nhớ mặt đặt tên”, non sông còn được làm nên từ thiếu gì những con người vô danh:
“Trong 4 ngàn lớp người giống chúng ta lứa tuổiHọ đã sống và chếtGiản dị và bình tâmKhông người nào nhớ mặt đặt tênNhưng họ đã làm ra Đất Nước”
Và cũng chính những con người đó đã hình thành những trị giá vật chất và ý thức cho non sông chúng ta lưu truyền, làm nên bản sắc riêng của non sông. Họ là người đặt nền tảng cho sự tăng trưởng lâu dài, hưng thịnh của quốc gia:
“Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa giống…Họ đắp đập be bờ để người sau trồng cây hái trái”
Như đã nói ở trên, đoạn thơ này, Nguyễn Khoa Điềm tập hợp nói về tư tưởng “Non sông của dân chúng”, vậy nên cảm hứng bao trùm toàn thể đoạn thơ là tư tưởng ấy. 1 non sông biết mến thương, trân quý tình nghĩa, có ơn trả ơn, có thù báo oán, cùng nhau hiến dâng xây dựng non sông, cùng tranh đấu bảo vệ quốc gia:
“Để Đất Nước này là Đất Nước của Nhân dânĐất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao, thần thoại”
Như vậy, tóm lại, hình tượng non sông nhưng Nguyễn Khoa Điềm trình bày vừa có chiều sâu lịch sử, vừa có ko gian của địa lý, bề rộng của phong tục, tập quán. Mọi góc cạnh đều được nhìn từ cái nhìn của phong tục tập quán. Trong ấy có những phát hiện mới mẻ về khởi thủy non sông, về sự tạo nên non sông cũng như 1 tư tưởng mấu chốt “Non sông của dân chúng”. Tác giả đã sử dụng chất liệu dân gian bằng giọng thơ của mình, bằng sự thông minh của mình để hình thành 1 hình tượng non sông thật thâm thúy trong bài thơ. Bài thơ của ông hình thành sự mới mẻ trong thơ ca Việt, cùng lúc hình thành bức chân dung mới về hình tượng non sông trong thời đại mới hiện nay.
Cả 2 bài thơ của 2 tác giả đều cảm nhận về non sông ở 1 góc cạnh riêng của mình, có mới lạ, đương đại, có truyền thống, dân gian. Nhưng tựu chung lại, nó đều làm nổi trội lên tình yêu nước thâm thúy của 2 thi sĩ, cùng lúc làm hoàn thiện hơn hình tượng non sông trong nền thơ ca Việt Nam, khiến cho người đọc chúng ta càng có cái nhìn đầy đủ nhất, mới mẻ nhất về non sông chúng ta.
Mỗi người 1 cá tính, người mua chất liệu đương đại, người mua chất liệu dân gian, mà dù là người nào cũng đều đem lại cho người đọc những cảm xúc xuất sắc về hình ảnh non sông. Qua ấy, chúng ta cảm thu được tình yêu non sông đến sâu nặng của cả 2 người con đất Việt qua từng câu chữ, và họ cũng đã góp phần giúp mỗi người con Việt Nam càng thêm yêu mến và trân trọng Non sông thiêng liêng của mình hơn nữa.
Phân tích hình tượng non sông trong 2 bài thơ – Mẫu 2
Non sông tôi thuôn thả giọt độc huyền. Nghe dịu nỗi đau của mẹ. Ba lần tiễn con đi, 2 lần khóc thầm lặng thầm. Các anh ko về mình mẹ lặng yên (Tạ Hữu Yên). Cứ mỗi lần nghe lại bài hát này lòng ta xốn xanh da diết ! Nhớ những ngày nhỏ thơ tới lớp, cô giáo dạy tôi viết 2 chữ “Việt Nam” và gọi ấy là Đất Nước. Tôi mơ hồ chả hiểu, chỉ biết rằng ấy là cái gì béo lao và thật quý báu lắm! Thời gian trôi qua nhanh, mang tuổi thơ bé nhỏ của tôi đi xa. Cho tới bữa nay, qua bao lăm vần thơ đọc được tôi đã thấm thía 2 tiếng thiêng liêng “Đất Nước”. Nhưng rất buồn là tôi chẳng thể viết thành thơ. Trong những vần thơ “ Non sông” kính yêu dạt dào cảm hứng đó, có tác phẩm của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm.
Hai thi sĩ đã truyền cho tôi xúc cảm mạnh bạo. Những vần thơ giúp tôi nhìn ra chân dung của non sông. Bình dị và trong sách, hồn hậu và bác ái, nghèo nàn mà oai hùng. Có nhẽ chính những điều đó đã khêu gợi cảm hứng cho các bài thơ, đã gieo vào lòng từng thi sĩ bao suy tư và trằn trọc. Từ xúc cảm của những ngày sống hết mình với tranh đấu, từ vốn kiến thức khá phong phú của mình, qua chương “Non sông” Nguyễn Khoa Điềm đã giải nghĩa sâu xa cho tuổi xanh thị thành miền Nam khi này. Những hiểu biết về lịch sử dân tộc như sống dậy, biến chuyển tâm hồn tác giả. Mỗi câu chuyện cổ tích, những thời điểm lịch sử của những cuộc tranh đấu giữ nước và dựng nước càng ngày càng thiêng liêng, thiết tha hơn bao giờ ….
Khi ta béo lên Đất Nước đã có rồiĐất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa”…mẹ thường hay kểĐất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ănĐất Nước béo lên lúc dân ta biết trồng tre và đánh giặcTóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo, cái cột thành tênHạt gạo phải 1 nắng 2 sương xay, giã, giần, sàngĐất Nước có từ ngày ấy.
Trong 2 câu thơ của Nguyễn Khoa Điềm man mác âm hưởng sử thi. Nhân tố cổ đại và đương đại hòa quyện vào nhau tạo thành 1 cấu trúc 2 cực. Non sông mình sống động như cuộc sống. Những câu thơ dài tuôn chảy êm dịu như dòng sông. 1 dòng xúc cảm dào dạt thầm lặng mà mãnh liệt. Cảm hứng về non sông của Nguyễn Khoa Điềm bắt nguồn từ những huyền thoại: “Ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể”. Hình như thi sĩ đã huy động vào đây nhiều vốn liếng, trí óc, sự trải đời, gửi gắm vào đây bao kỉ niệm suy tư. Nguyễn Khoa Điềm đã cùng ta hành hương về với khởi thủy dân tộc và rồi tham dự vào trận đánh đấu chung là tuyến đường đúng mực độc nhất đối với người thanh niên yêu nước. Nhà thơ bạo dạn để cái “tôi” của mình hiện ra. Có thể nói rằng , muốn viết những vần thơ xuất sắc về Non sông ko chỉ thuần tuý là thi sĩ biết rung động trước 1 vầng trăng, 1 tia nắng, 1 điệu dân ca hay 1 tiếng thơ cổ đại. Đây là cả 1 giai đoạn suy ngẫm, và “nhìn lại” non sông. Từng lời thơ ấm êm giàu tinh thần của tuổi xanh đã trông thấy vai trò của mình trước thời đại và nhận thức được non sông này là của dân chúng. Chúng ta phải tranh đấu để bảo vệ non sông tươi đẹp. Nhà thơ cảm nhận phát xuất hiện non sông từ cái nhìn tổng hợp, nhiều mặt và chừng như đã vẹn toàn. Với Nguyễn Đình Thi cảm hứng về non sông bắt nguồn từ những chất liệu hình ảnh chi tiết, sinh động của cuộc kháng chiến 9 5 cứu nước thần thánh của chúng ta. Bài thơ mang tính nói chung về cảm hứng lịch sử và truyền thống của dân tộc. Có phải chăng, cái cảm hứng đó của 2 thi sĩ này đều bắt nguồn từ lòng yêu nước thâm thúy? Do tình cảnh và thời khắc lịch sử nhưng mỗi thi sĩ lại có cảm nhận không giống nhau. Cảm hứng về non sông tới với Nguyễn Đình Thi trong khi cuộc kháng chiến đang diễn ra dữ dội và ác liệt. Người thanh niên Hà Nội đó, cũng đã bước vào cuộc kháng chiến mà tâm hồn anh thanh niên vẫn đủ sức cảm nhận:
Sáng mát trong như sáng 5 xưaGió thổi mùa thu hương cốm mớiTôi nhớ những ngày thu đã xa.
Chính “mùa thu Hà Nội” ngày bữa nay đã gợi cảm hứng cho tác giả. Nhìn mùa thu này thi sĩ lại nhớ tới mùa thu xưa. Hình như lời hát “Mùa thu rồi ngày hăm 3, ta ra đi theo tiếng gọi giang san nguy biến. Rên khắp trời, lời tung hô quân, dân ta tiến ra trận tiền” còn văng vẳng bên tai. Bữa nay đứng giữa đất trời chiến khu trong buổi sáng mùa thu mát lành thi sĩ suy tư về non sông. Cái cảm giác trước hết nhưng Nguyễn Đình Thi bắt gặp là cái rất riêng, rất đặc biệt về, rất Hà Nội : mùi hương cốm mát. Phcửa ải là 1 chàng trai Hà Nội trị gốc mới có được cái cảm nhận đó. Phcửa ải gắn bó máu thịt với thủ đô mới chan hòa tình thương nơi này tới thế ! Niềm xúc cảm dâng trào. Những hồi ức về mùa thu trước tuy êm ái mà thật ra lòng thi sĩ dạt dào biết bao
Sáng chớm lạnh trong lòng Hà NộiNhững phố dài xao xác hơi mayNgười ra tiên phong ko ngoảnh lạiSau lưng thềm nắng lá rơi đầy.
Người ra đi mang dáng dấp của cậu học sinh, trong trắng quyến luyến bao lăm kỉ niệm đẹp với từng tuyến phố dài xao xác hơi may. Có 1 chút quyến luyến bâng khuâng trong lòng người, mà không phải bi luỵ. Câu thơ mang màu sắc lãng mạn tươi mát trong sạch:
Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy
Cảm hứng về non sông của Nguyễn Đình Thi cũng khởi đầu vui phất phới của người tự do. Đứng giữa 1 vùng chiến khu tự do nhà văn đón chờ non sông với những điều mới mẻ:
Mùa thu nay khác rồiTôi đứng vui nghe giữa núi đồiGió thổi rừng tre phất phớiTrời thu thay áo mớiTrong biếc nói cười tha thiết.
Phcửa ải có con mắt tinh tế, giao cảm với tự nhiên thi sĩ mới thu được sự”thay áo mới” của mùa thu. Tất cả như náo nức, muôn âm thanh trong trẻo xanh tươi của trời thu như hoà quyện vào nhau; non sông như “đang cười, đang nói”. Tâm hồn thi sĩ dạt dào mênh mang thấy non sông mình như “rừng tre phất phới”. Hình ảnh cây tre cũng được các thi sĩ nói đến lúc viết về non sông:
Ta yêu Việt Nam đẹp, Việt Nam thơ mênh mang câu Kiều bờ tre, mái rạMái đình cong con như em gái giữa đêm chèoCánh cò Việt Nam trong hơi mát sấm xoen cò lảCái phúc hậu tình nhân trong nét chạm chùa Keo
(Chế Lan Viên)
Từ cảm xúc mãnh liệt dạt dào thi sĩ cảm thu được non sông mình ko giống Chế Lan Viên với lối trầm tư, lắng đọng nhưng ở đây, non sông hiện lên náo nức, tươi mát mà cũng cực kỳ hào hùng:
Trời xanh đây là của chúng taNúi rừng đây là của chúng taNhững cánh đồng thơm ngátNhững ngả đường mênh mangNhững dòng sông đỏ nặng phù sa
Nhà thơ ko thiên tả cảnh nhưng nghiêng về nhân tố biểu trưng. Chỉ 1 vài hình ảnh chi tiết như : “ núi rừng, những cánh đồng, ngả đường, dòng sông” thi sĩ đã vẽ nên non sông. 1 non sông được khẳng định chủ quyền “ Trời xanh đây là của chúng ta”, giống Lý Thường Kiệt ngày xưa đã khẳng định : “Nam quốc giang san nam đế cư”. Mượn 1 vài hình ảnh chi tiết mà có tính nói chung cao thi sĩ đã gửi găm tình cảm, gửi gắm tâm cảnh của mình trong ấy. Niềm kiêu hãnh thi sĩ trình bày qua điệp ngữ “của chúng ta”. Rất đẹp, rất thơ với “những cánh đồng, những dòng sông, rừng núi”…Cảm hứng lịch sử với truyền thống dân tộc đã nhắc nhở thi sĩ đừng quên:
Nước chúng taNước của những người chưa bao giờ khuấtĐêm đêm rầm rì trong tiếng đấtNhững buổi ngày xưa vọng nói về.
Có nhìn về dĩ vãng xa xăm mới quý hơn những ngày mình đang sống . ở đây càng thấy quý hơn bởi chữ “tâm” của thi sĩ. Không chỉ có cảm nhận non sông trong ngày nay với biết bao thú vui chào đón nhưng còn nhìn lại lịch sử dân tộc. Có phải chăng những tiếng “rầm rì” trong đất đó, những buổi ngày xưa vọng về thôi thúc bước chân và trái tim thi sĩ? Cảm hứng thời đại đã liên kết thuần thục với cảm hứng lịch sử truyền thống đã tạo ra những câu thơ xuất sắc. Thi sĩ ( Đức) có nói rằng : “Nhà thơ phải biết nắm lấy cái biệt lập và từ ấy, nếu cái biệt lập là chân chính thi sĩ bộc lộ cái nói chung”. Nguyễn Đình Thi đã đi theo cái hướng này và đã thành công. Bằng những kết hợp sóng đôi thi sĩ thường đi từ cái chi tiết tới cái nói chung.
Do ấy mạch thơ tuôn trào theo xúc cảm ko bị dàn trải. Nhà thơ cảm nhận non sông bằng chính cái tâm hồn của mình, đáy lòng mình, ko triết lý, ko ồn ã mà đầy cổ vũ. Chính thành ra nhưng non sông Việt Nam hiện lên rất hiện thực. Ấy là 1 non sông tạo hình trong đau buồn. Chiến tranh kéo dài ko biết bao 5 từ Đinh, Lý, Trần, Lê và cho tới ngày bữa nay vẫn chưa hết. Non sông vẫn còn:
Những cánh đồng quê chảy máuDây thép gai đâm nát trời chiều.
Từ cảm xúc ko chỉ là thú vui nhưng còn là nỗi đau nên trong bài thơ Non sông lại có những vần thơ “đẫm nước mắt” như thế. Hình ảnh “cánh đồng quê chảy máu” đã tố giác tội ác của giặc. Lấy “máu đỏ nhưng tưới trên cánh đồng vàng” chẳng phải là tàn nhẫn hay sao? Cái hay của Nguyễn Đình Thi là ở chỗ ấy. Hiện thực, dĩ vãng đã tụ hội về đây ấy trong bài thơ mà với tâm hồn của 1 người lính mang dáng dấp học sinh. cảm hứng lãng mạn xoành xoạch chi phối.
Những đêm dài tiến quân nung nấuBỗng canh cánh nhớ mắt người tình.
Tình cảm riêng tây cũng đã biến thành cảm hứng về non sông. Trong cái chung bao giờ cũng có cái riêng Nguyễn Đình Thi đã từng nói “Ta yêu em như yêu non sông”. Chính những tình cảm này đã góp phần hình thành “Non sông” phúc hậu, ơn huệ và trìu mến hơn. Cảm hứng về non sông của Nguyễn Khoa Điềm cũng được khêu gợi từ chuyện giữa “anh và em”.
Đất là nơi anh tới trườngNước là nơi em tắmĐất Nước là nơi ta hò hẹnĐất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm.
Nguyễn Khoa Điềm đã tiếp thu non sông trên nhiều bình diện. Từ địa lý cho tới lịch sử, rất chi tiết. Những câu thơ dài xen lẫn những câu ngắn và lối chiết tự làm cho lời thơ có vẻ trầm ngâm. Tình yêu đôi lứa phát sinh trong tình yêu non sông. Cảm hứng non sông bắt nguồn từ cách cảm nhận của thi sĩ qua những trắc nghiệm trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Tư tưởng của dân chúng đã chi phối toàn thể cảm hứng, cấu từ hình tượng thơ. Nhà thơ cảm nhận rằng chính dân chúng đã làm nên non sông và non sông đã muôn thuở là của dân chúng. Non sông đối với thi sĩ vừa chi tiết nhưng cũng kì ảo. Bởi vì cảm hứng đó bắt nguồn từ những câu chuyện cổ, từ những điều gần cận thân yêu với cuộc sống của chúng ta:
Non sông khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ănĐất Nước béo lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặcTóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn.
Rất chi tiết, gần cận và bình dị : “Tóc mẹ…gừng cay muối mặn”. Nhưng đây cũng là sự thông minh. Nhà thơ cảm nhận non sông theo chiều dài, lẫn chiều sâu, xuyên suốt từ dĩ vãng cho tới ngày nay. Truyền thống, phong tục được coi là chất sống vĩnh hằng. Non sông là tất cả những gì có trong cuộc sống, là mối quan hệ giữa tư nhân và số đông:
Trong anh và em bữa nay……….Làm nên Đất Nước muôn thuở
Lời nhắn nhủ có vẻ riêng tây mà thật ra tác giả muốn khái quát với tất cả chúng ta. Không phải là lời giáo huấn nhưng là nỗi tâm tư, ấm êm và đằm thắm. Những gì đã qua nhưng thi sĩ chứng kiến, đã biết, đã hiểu là nguồn cảm hứng chủ công của bài thơ. Tình yêu nước trình bày thầm kín trong từng câu thơ. Hình như đối với Nguyễn Khoa Điềm non sông mênh mang bao la lắm mà nó thân thuộc gì với chúng ta, nó ở ngay trong ta. Tất cả những gì có trong cuộc sống đều góp phần hình thành non sông. Ấy là cảm nhận của lớp người đi trước. Nhà thơ đã khắc hoạ lại non sông cực kỳ tiêu biểu. 1 non sông Việt Nam với những chuyện cổ tích, ca dao, bình dị, thật tình mà người dân giàu lòng mến thương, chuẩn bị hi sinh mình để hình thành dáng hình xứ sở. Cảm hứng về non sông của Nguyễn Khoa Điềm ko ngừng lại ở 1 giới hạn nào, bởi vì non sông kết tinh trong mỗi con người. Non sông hoá thân trong đời sống của mỗi tư nhân và mỗi tư nhân đang sống đều mang di sản non sông của ông cha để lại.
Ôi non sông 4 ngàn 5 đi đâu ta cũng thấyNhững cuộc đời đã hoá sông núi ta
Thành ra, chúng ta bữa nay có nghĩa vụ gìn giữ và truyền cho lứa tuổi tương lai. Cảm hứng thời đại xen với cảm hứng truyền thống. Lịch sử dân tộc tạo ra mạch thơ dài ko nghỉ ngơi. Nhưng điều ấy khiến ta liên tưởng tới non sông mình…Trong từng thời khắc, non sông có những khoảnh khắc thơ mộng mà qua bao lăm chặng đường nhưng thi sĩ đã đi non sông sống trong cực nhọc, nặng nề dưới bom đạn , chiến tranh. Nhưng nhưng ông cha ta:
Sống vững chãi 4 nghìn 5 sừng sữngLưng đeo gươm tay mềm mại bút hoaTrong và thực sáng 2 bờ suy tưởngSống hiên ngang nhưng bác ái chan hòa
(Huy Cận)
Chính nỗi đớn đau nhưng non sông đã phải chịu đựng làm xôn xang tâm hồn của thi sĩ. Thật vậy, 4 nghìn 5 qua quốc gia ta chưa hề kết thúc chiến tranh:
“Non sông tôi, non sông tôi, từ thuở còn nằm nôi sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa…”
Những buổi trưa hè giọng ca dao vẫn cất lên trên non sông đau thương. Cùng là 1 non sông Việt Nam mà mỗi thi sĩ đều cảm nhận ở những điều không giống nhau. Cảm hứng về “non sông” tính từ lúc hiện thực. Nhưng ở mỗi thi sĩ đều mang hình nét lãng mạn, sáng sủa:
“Đất Nước của dân chúng, Đất Nước cả ca dao thần thoạiDạy anh biết “Yêu em từ thuở trong nôi”
“Non sông” là chủ đề bao trùm thơ Việt Nam trong quá trình 1945-1975. Biết bao thi sĩ đã viết về đề tài nay. Nhưng tôi cho rằng trong tất cả những bài thơ Non sông Nguyễn Đình Thi là người thành công hơn cả. Non sông của Nguyễn Đình Thi rất sống động mà rất nghệ thuật nhờ thi sĩ đã chọn hình tượng rực rỡ. Tuy nhiên ở mỗi bài thơ Non sông thi sĩ nào cũng có nét hay riêng.
Tóm lại, cảm hứng non sông của thi sĩ bắt nguồn từ lòng yêu nước tâm thành, thâm thúy! Cảm hứng ấy ko bắt gặp trong ngày nay nhưng họ còn tìm về dĩ vãng. Với những 5 tháng gian nan chiến tranh với truyền thống tốt đẹp của dân tộc…Chính các thi sĩ cũng có 1 phần tạo ra: “Nam quốc giang san” tươi đẹp! Để chúng ta có thể kiêu hãnh: “Non sông tôi…sáng ngời muôn đời. Khi trăng đã vào cửa sổ đòi thơ…”
Phân tích hình tượng non sông trong 2 bài thơ – Mẫu 3
Hình tượng non sông là hình tượng xuyên suốt nền văn chương Việt Nam từ xưa tới bây giờ. Trcửa ải qua trường kì lịch sử tranh đấu để sống sót và xây dựng, hình tượng non sông được bồi đắp hoàn thiện qua những áng thơ văn điển hình như của Lý Thường Kiệt, Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu… Đặc trưng là trong thơ ca Việt Nam đương đại, các thi sĩ đã tạc nên tượng đài cao cả về non sông trong 1 thời đại mới.
Hai thi sĩ: Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm qua 2 bài thơ cùng mang tên Non sông đã đem đến cho người đọc những cảm nhận mới mẻ, đầy đủ, toàn vẹn và thâm thúy về non sông.
Cùng có mặt trên thị trường sau Cách mệnh tháng 8, dân chúng được làm chủ non sông mình, cả 2 bài thơ đều trình bày được hình tượng 1 non sông giàu đẹp, dân chúng người hùng. Cả 2 thi sĩ đều tìm tới giọng thơ trữ tình – chính luận để thể hiện ảnh tượng non sông. Hai bài thơ vừa có sự rung cảm sâu xa vừa có những tìm tòi, thông minh đầy tính trí óc. Vì vậy, hình tượng non sông tới với người đọc gần đây sự rung cảm thẩm mĩ vừa có thêm những nhận thức thâm thúy về non sông.
Tuy nhiên, về căn bản 2 thi sĩ đã có những cách bộc lộ riêng về non sông.
Non sông của Nguyễn Đình Thi được khởi viết từ 5 1948 tới 5 1955 mới chấm dứt. Cảm hứng của thi sĩ đi suốt chiều dài của cuộc kháng chiến chống Pháp. Cảm hứng đó còn được liên hệ với dĩ vãng và mở mang đến mai sau về 1 non sông hiền hòa nhưng quật cường vươn dậy diệu kì trong thắng lợi huy hoàng. Non sông trong thơ Nguyễn Đình Thi mang màu sắc đương đại. Nói tương tự ko có tức là bài thơ thiếu đi nét dân tộc, nét truyền thống. Tính dân tộc trình bày trong vẻ đẹp trường cửu của mùa thu xứ sở, của gió heo may, của hương cốm mới. đặc trưng là cảm giác mát trong xao xuyến hồn người, 1 cảm giác gợi nhớ bâng khuâng:
“Sáng mát trong như sáng 5 xưaGió thổi mùa thu hương cốm mớiTôi nhớ những ngày đã xa”
Bài Non sông của Nguyễn Đình Thi được bắt đầu với vẻ đẹp trường cửu đó của mùa thu xứ sở. Tiếp tới là những hình ảnh mang đậm sắc màu Việt Nam trong chiều sâu tâm hồn dân tộc:
“Những cánh đồng thơm mátNhững ngả đường mênh mangNhững dòng sông đỏ nặng phù sa”
Hình tượng non sông xuất hiện với những hình ảnh thơ xúc động nối với mạch ngầm truyền thống dân tộc:
“Nước chúng taNước những người chưa bao giờ khuấtĐêm đêm rầm rì trong tiếng đấtNhững buổi ngày xưa vọng nói về ”
Tuy nhiên, nhìn toàn bài, màu sắc đương đại vẫn nổi lên khá rõ. Ấy là 1 non sông trong chiến tranh vệ quốc của thế kỉ XX. Hình tượng non sông được ủ ấp, trải nghiệm, đúc kết trong suốt cuộc kháng chiến 9 5. Khi nói về những đau thương, hình tượng non sông được trình bày với những hình ảnh đương đại, cách nói đương đại:
“Ôi những cánh đồng quê chảy máuDây thép gai đâm nát trời chiều”
Trong chiến tranh, non sông bao giờ cũng gắn với những đau thương, tang thương mà nếu trong thơ truyền thống là những hình ảnh: “Nướng thường dân trên ngọn lửa tàn bạo / Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ” (Nguyễn Trãi – Bình Ngô đại cáo) thì trong thơ Nguyễn Đình Thi, ấy là hình ảnh cánh đồng “chảy máu”, “dây thép gai đâm nát trời chiều”, những hình ảnh gắn với tư duy thơ đương đại. Những hình ảnh gợi nỗi đau bất tận và sự phẫn nộ vô hạn.
Từ trong đau thương uất hận, dân tộc ta đã đứng lên với ý thức quật cường:
“Xiềng xích chúng bay ko khóa đượcTrời đầy chim và đất đầy hoaSúng đạn chúng bay ko bắn đượcLòng dân ta yêu nước, thương nhà”.
Để trình bày ý thức quật cường của dân tộc, nguyễn Đình Thi đã dùng những hình ảnh thơ đương đại. “Xiềng xích” là cái hữu hạn, “trời đầy chim và đất đầy hoa” là cái vô biên. “Súng đạn” là cái chi tiết, “lòng dân ta yêu nước thương nhà” là cái trừu tượng. Dùng cái chi tiết để “bắn” cái trừu tượng cũng như dùng cái hữu hạn để “khóa” cái vô biên là chẳng thể. Điều ấy nói lên sự bất lực của đối thủ và sự bất tử của dân tộc ta.
Đặc trưng là hình tượng non sông trong ánh sáng của chủ nghĩa người hùng cách mệnh và trong thắng lợi chói lòa:
“Súng nổ rung trời bức xúcNgười lên như nước vỡ bờNước Việt Nam từ máu lửaRũ bùn đứng dậy sáng lòa”
Đây là đỉnh cao của xúc cảm, suy tư về non sông. Bức chân dung non sông vừa chi tiết vừa âm vang trận mạc vừa vươn đến hình tượng sử thi hoành tráng giàu sức nói chung. Khổ thơ là 1 khám phá về hình tượng non sông trong ánh sáng của chủ nghĩa người hùng cách mệnh Việt Nam. Nước Việt Nam từ bùn lầy của bầy tớ, từ đau thương trong máu lửa bứt dậy mạnh bạo làm nên thiên thần thoại lịch sử chói sáng, thắng lợi huy hoàng. Ấy là chân dung của 1 nước Việt Nam chói ngời trên nền của lửa máu, bùn lầy và khói đạn, 1 nước Việt Nam lừng lững tự hào giữa thế kỉ XX trong trận đánh tranh vệ quốc lớn lao.
Vẫn tiếp diễn cảm hứng về non sông, hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm lại là 1 Đất Nước trong màu sắc văn hóa dân gian. Nhà thơ đã dùng 1 non sông của ca dao, thần thoại để thể hiện ảnh tượng non sông, trình bày tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân”. Cách nói vừa thân thuộc vừa mới mẻ. Quen thuộc bởi dân gian cũng đồng nghĩa với dân chúng, 1 dân chúng ở phần căn bản nhất, đặm đà nhất, dễ thấy nhất. Còn mới mẻ là bởi những chất liệu văn hóa dân gian được soi vào hình hài non sông, gợi ra 1 non sông vừa gần cận vừa đậm chất thơ, vừa bình dị vừa vĩnh hằng trường cửu.
Khi nói về sự tạo nên, béo lên của non sông, Nguyễn Khoa Điềm đã trình bày khuôn mặt non sông xuất hiện từ chiều sâu của văn hóa dân gian, của phong tục tập quán từ lời kể của bà, lời ru của mẹ, từ muối mặn, gừng cay, từ những giọt mồ hôi nặng nhọc, tần tảo.
Non sông là những gì thân thuộc nhưng cũng đầy tôn kính, thiêng liêng:
“Khi ta béo lên Đất Nước đã có rồiĐất Nước có trong những cái ngày xửa, ngày xưa mẹ thường hay kểĐất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ănĐất Nước béo lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặcTóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo, cái cột thành tênHạt gạo phải 1 nắng 2 sương xay, giã, dần, sàngĐất Nước có từ ngày ấy… ”
Khái niệm non sông tiếp diễn được làm rõ trong thước đo của “thời kì đằng đẵng, ko gian mênh mang”, thước đo của lịch sử, địa lí. Đề cập chiều sâu lịch sử cũng cùng lúc là chiều sâu vẻ đẹp tâm hồn Việt Nam. Ấy là huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ, là truyền thuyết Hùng Vương và ngày giỗ Tổ, những huyền thoại, truyền thuyết gợi ra giai đoạn sinh thành và béo lên của dân tộc, cũng là giai đoạn trưởng thành vững bền của hình tượng non sông.
Không gian địa lí ko chỉ là núi, sông, đồng, bể… nhưng còn là ko gian gần cận với cuộc sống của mỗi người (Đất là nơi anh tới trường / Nước là nơi em tắm). Non sông cũng là ko gian sống sót của số đông qua bao lứa tuổi. Non sông hóa thân trong mỗi con người (Trong anh và em bữa nay / Đều có 1 phần non sông). Hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm là sự hợp nhất giữa cái riêng và cái chung, giữa tư nhân với số đông, giữa cái bé nhỏ với cái béo lao, giữa cái chi tiết với cái trừu tượng, giữa vật chất với ý thức. Hình tượng non sông được soi chiếu trong cái nhìn của văn hóa dân gian. Từ kho tàng văn hóa dân gian phong phú, đẹp tươi ấy, thi sĩ phát xuất hiện 1 non sông đầy thi vị lại giàu chất trí óc.
“Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng PhuCặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống MáiGót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lạiChín mươi 9 con voi góp mình dựng đất tổ Hùng VươngNhững con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳmNgười học sinh nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút non NghiênCon cóc, con gà quê hương góp cho Hạ Long thành thắng cảnhNhững người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm ”
Những cái tên, những cảnh trí của tự nhiên non sông được cảm nhận qua hoàn cảnh, căn số của dân chúng. Những núi, sông, ruộng đồng, gò bãi… như là sự hóa thân những nhân phẩm cao đẹp của dân chúng. Chính hình tượng non sông được hình thành từ những chất liệu đặc trưng đó nhưng trở thành thiêng liêng, thân thiện bội phần.
Hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm có bề dày 4 ngàn 5 của 1 dân chúng vô danh đã dựng lên non sông:
“Trong 4 ngàn lớp người giống ta lứa tuổiHọ đã sống và chếtGiản dị và bình tâmKhông người nào nhớ nhưng đặt tênNhưng họ đã làm ra Đất Nước”
Như vậy, hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm vừa có bề dày của lịch sử, bề rộng của ko gian địa lí, bề sâu của văn hóa, phong tục tập quán. Tất cả đều được nhìn trong cái nhìn của văn hóa dân gian. Chính những phát hiện cộng với cách trình bày mới mẻ đó đã nêu bật được 1 tư tưởng mấu chốt: “Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao, thần thoại”. Nguyễn Khoa Điềm đã chọn lựa những cái điển hình nhất, có ý nghĩa nhất của văn hóa dân gian và “chế biến” nó để áp dụng thông minh vào thơ mình. Thành ra, những nhân tố ấy đã hòa nhập khá thiên nhiên với tư duy và cách diễn tả đương đại tạo ra màu sắc thẩm mĩ vừa thân thuộc vừa mới mẻ cho bài thơ. Ấy chính là những đóng góp quan trọng của giọng thơ Nguyễn Khoa Điềm trong nền thơ ca Việt Nam đương đại lúc kiến lập chân dung non sông trong thời đại mới.
Non sông của Nguyễn Đình Thi hay Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm đều trình bày tình yêu quê hương đất Việt thâm thúy và cảm động. hình tượng non sông trong 2 bài thơ là sự cảm nhận về non sông trong tinh thần mới đầy tính nhân bản của thời đại Hồ Chí Minh. 1 khuôn mặt non sông mang màu sắc đương đại trong thơ Nguyễn Đình Thi. 1 hình tượng non sông đặm đà phong vị dân gian trong thơ Nguyễn Khoa Điềm đã đem đến cho người đọc bữa nay những rung động thẩm mĩ và những cảm nhận đầy đủ, toàn vẹn về Non sông và dân chúng, từ ấy trình bày thâm thúy hơn tình yêu và tinh thần nghĩa vụ đối với non sông và dân chúng mình.

TagsNon sông Nguyễn Đình Thi Nguyễn Khoa Điềm Phân tích Non sông

[rule_2_plain] [rule_3_plain]

#Hình #tượng #đất #nước #trong #2 #bài #thơ #của #Nguyễn #Đình #Thi #và #Nguyễn #Khoa #Điềm

Hình tượng non sông trong 2 bài thơ của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm

Cảm nhận hình tượng non sông trong bài thơ Non sông của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm gồm dàn ý cụ thể kèm theo 3 bài văn mẫu hay nhất. Thông qua tài liệu này giúp các bạn có thêm nhiều tư liệu tham khảo, trau dồi vốn từ rèn kĩ năng viết văn ngày 1 hay hơn để đạt được kết quả cao cho bài viết số 3 lớp 12.
Hình tượng non sông trong bài thơ Non sông của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm giúp chúng ta cảm thu được tình yêu non sông đến sâu nặng của cả 2 người con đất Việt qua từng câu chữ, và họ cũng đã góp phần giúp mỗi người con Việt Nam càng thêm yêu mến và trân trọng Non sông thiêng liêng của mình hơn nữa. Vậy sau đây là 3 bài văn mẫu mời các bạn cùng theo dõi tại đây.
Dàn ý phân tách hình tượng non sông trong 2 bài thơ
a. Mở bài
– Giới thiệu nói chung về 2 bài thơ Non sông của Nguyễn Đình Thi và Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm.
– Giới thiệu vấn yêu cầu luận: Hình tượng non sông trong 2 bài thơ.
b. Thân bài
– Làm rõ nhân vật thứ nhất: Hình tượng non sông trong Bài Non sông của Nguyễn Đình Thi.
– Làm rõ nhân vật thứ 2: Hình tượng non sông trong Bài Non sông của Nguyễn Khoa Điềm.
– So sánh: Nét đồng nhất và dị biệt giữa 2 nhân vật trên cả 2 phương diện nội dung và vẻ ngoài nghệ thuật
– Những đặc điểm giống nhau về hình tượng non sông của 2 bài thơ
– Nguyễn Đình Thi bắt đầu bài thơ bằng những cảm xúc trước vẻ đẹp mùa thu.
– Đây là 1 quyết định khôn khéo bởi vì trước kia mùa thu bao giờ cũng là thu thảm thu sầu còn từ sau cách mệnh tháng 8 5 1945 trở đi thì mùa thu vui – mùa thu cách mệnh, mùa thu khai sinh ra non sông.
– Khởi đầu bằng những xúc cảm trước vẻ đẹp mùa thu tạo điều kiện cho Nguyễn Đình Thi có được những suy tư về non sông 1 cách thiên nhiên và dễ chịu hơn.
– Nguyễn Khoa Điềm khắc họa hình tượng non sông mình bằng cách đặt hình tượng này trong mối liên hệ với thời kì và ko gian chi tiết còn về sau là thời kì ko gian trừu tượng.
– Non sông được nhìn qua chiều dài của thời kì và mặt khác non sông được xác định bởi những ko gian có thể là những ko gian bé, ko gian chi tiết và cũng có thể là những ko gian mênh mang ko gian trừu tượng trong lòng người.
Hình tượng non sông sẽ rất hoàn thiện lúc nó được đặt trong 2 mối liên hệ này.
* Còn lúc xét về bình diện con nghệ thuật thì hình tượng non sông trong 2 bài thơ của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm có khá nhiều nét đồng nhất.
– Vì đây là hình tượng non sông được khắc họa trong thơ ca nhưng hình tượng thư lại là hình tượng xúc cảm, do đó cả 2 tác giả đều viết về non sông bằng niềm kiêu hãnh thâm thúy, bằng những nhận thức thấm thía về lịch sử về truyền thống dân tộc.
– Nhà thơ Nguyễn Đình Thi đã khắc họa hình tượng non sông của mình với 2 đặc điểm rất béo, vừa trái ngược nhau lại vừa rất hài hòa với nhau.
– Đó là 1 non sông nặng nhọc đau thương với những cảnh đồng quê chảy máu dây thép gai đâm nát trời chiều, với cái cảnh “bát cơm chan đầy… còn giằng khỏi mồm ta”. Tuy nhiên non sông chúng ta còn là 1 non sông người hùng quật khởi và 1 cái non sông bất khuất đã làm cho đối thủ bất lực.
“Xiềng xích chúng bay…Lòng dân ta yêu nước thương nhà”
– Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm còn mô tả những hình ảnh dân tộc bằng cách nối tiếp ngày nay với dĩ vãng và mai sau. Từ điểm nhìn ngày nay, Nguyễn Đình Thi lắng tai những tiếng rầm rì trong lòng đất của dĩ vãng vọng về.
– Đó là ngôn ngữ hình ảnh của non sông chưa bao giờ khuất. Cùng lúc cảm hứng thơ còn đưa Nguyễn Đình Thi hướng đến mai sau. Ông như nhìn trước 1 nước Việt Nam từ trong máu lửa rũ bùn đứng dậy sáng lòa.
– Còn ở trong bài thơ non sông của mình, thi sĩ Nguyễn Khoa Điềm lại biểu hiện niềm tin thâm thúy của ông về những hình ảnh văn hóa lâu đời.
– Để viết nên bài thơ non sông của mình, Nguyễn Khoa Điềm đã sử dụng với 1 mật độ rất cao các chất liệu văn hóa dân gian. Dựa trên rất nhiều câu ca dao phương ngôn, để viết nên những câu thơ của mình.
– Ông còn đưa vào bài thơ rất nhiều truyền thuyết, những sinh hoạt phong tục tập quán đặm đà bản sắc dân tộc. Nguyễn Khoa Điềm còn tinh thần 1 cách rất thâm thúy về những đóng góp béo lao của dân chúng cho non sông.
– Ấy là những đóng góp từ bé nhặt cho tới béo lao, những đóng góp được đánh dấu trong sử sách và cả những đóng góp thầm lặng lặng thầm ko người nào biết. Ấy còn là những đóng góp nhẫn nại, dai sức truyền từ lứa tuổi này sang lứa tuổi khác.
Những điểm không giống nhau của hình tượng non sông ở 2 tác phẩm
– Đây là 2 bài thơ được có mặt trên thị trường ở 2 thời khắc rất không giống nhau và chính điều ấy đã làm cho hình tượng non sông ở 2 bài thơ này có nhiều chỗ dị biệt.
– Nguyễn Đình Thi thì khắc họa hình tượng non sông với 2 đặc điểm và đặt hình tượng non sông trong mối quan hệ với dĩ vãng và mai sau.
– Trong lúc đó Nguyễn Khoa Điềm lại viết bài thơ này theo 1 định hướng tư tưởng nhằm chứng minh: “non sông này là non sông của người dân”, nhưng tư tưởng căn bản này đã chi phối toàn thể bài thơ và nó quy định văn pháp, nó buộc Nguyễn Khoa Điềm phải chọn cái biện pháp đi từ chi tiết tới nói chung. Điều này là rất dễ giảng giải bởi vì bản thân tư tưởng non sông của người dân vốn đã là trừu tượng. Để cho minh bạch nó chỉ có 1 cách là đi từ rất nhiều những hình ảnh chi tiết, những đóng góp của người dân cho non sông, những chất liệu văn hóa dân gian… để rồi từ rất nhiều hình ảnh chi tiết đó tư tưởng non sông của người dân mới được làm minh bạch.
Lí giải sự dị biệt:
Thực hiện thao tác này cần dựa vào các phương diện
– Bối cảnh xã hội, văn hóa nhưng từng nhân vật còn đó; cá tính nhà văn; đặc biệt thi pháp của thời gian văn chương.
Do sự dị biệt về cá tính
– Thơ Nguyễn Đình Thi thường giàu nhạc tính có chất hội họa và điều rực rỡ nhất là có cả những suy tư thâm thúy của 1 tư duy triết học. Còn thơ Nguyễn Khoa Điềm thường viết về cuộc tranh đấu cách mệnh.
– Ông hay đề cao nhân phẩm của những bà mẹ người hùng, những chiến sĩ giải phóng bền chí. Đặc trưng ông có những cảm nhận rất phong phú và thâm thúy về non sông trong những 5 chống Mĩ.
Về bình diện bố cục:
– Chúng ta rất dễ dãi nhận thấy ở 2 bài thơ non sông đều chia làm 2 phần mà sự kết hợp 2 phần ở mỗi bài lại rất không giống nhau.
– Bài non sông của Nguyễn Đình Thi được khởi đầu bằng những cảm xúc trước vẻ đẹp của mùa thu, mùa thu Hà Nội trong hồi ức và mùa thu Việt Bắc trong ngày nay. Để rồi sau ấy mới chuyển sang dĩ vãng 2 thời khắc để diễn đạt những suy tư cả tác giả đối với non sông.
– Trong lúc đó thì bố cục 2 phần của bài thơ non sông của Nguyễn Khoa Điềm lại theo 1 cách hoàn toàn khác. Phần 1 dành cho việc khắc họa hình tượng non sông trong mối liên hệ với thời kì. Để rồi toàn thể phần 2 nhằm chứng minh cho tư tưởng với non sông của người dân.
c. Kết bài
– Khái quát những nét giống nhau và không giống nhau điển hình.
– Có thể nêu những cảm tưởng của bản thân.
Phân tích hình tượng non sông trong 2 bài thơ – Mẫu 1
Đối với mỗi con người, 2 tiếng non sông, Non sông bao giờ cũng thiêng liêng rất đỗi. Chẳng vậy nhưng các thi sĩ, nhà văn luôn có cho mình 1 cảm hứng dạt dào lúc viết về hình tượng non sông. Trcửa ải qua bao lăm thời kì với 4 nghìn 5 dựng và giữ nước, biết bao áng thơ văn đã tạc nên hình tượng quốc gia. Trong ấy phải kể đến 2 bài thơ cùng tên của 2 tác giả thi ca nổi danh Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm. Cả 2 bài thơ cùng tên “Non sông” trình bày cùng 1 tình yêu nước cực kỳ sâu nặng mà lại được trình bày qua từng cách cảm nhận riêng của mỗi tác giả. Điều ấy đã mang đến cho người đọc chúng ta cái nhìn thật toàn diện, thật mới mẻ và thâm thúy hơn về hình tượng non sông.
Cả 2 tác phẩm thơ đều có mặt trên thị trường sau lúc Cách mệnh tháng 8 thành công, trong khi dân chúng Việt Nam đã thừa hưởng tự do, độc lập, có được quyền làm chủ quốc gia, vậy nên chúng đều thể hiện ảnh tượng của 1 non sông trù mật, giàu đẹp, với người dân người hùng. Cả 2 thi sĩ đều sử dụng giọng thơ trữ tình – chính luận lúc viết về Non sông mang tính súc tích và triết lý cao. Không chỉ vậy, nó còn trình bày sự tìm tòi, khám phá những điều mới lạ cho hình tượng non sông. Thế mà, tựu chung lại, chúng đều trình bày 1 tình yêu non sông quốc gia cực kỳ thâm thúy của những người con đất Việt.
Tuy vậy, về căn bản, 2 bài thơ đều có chung hướng đi, có chung điểm tới, thế mà bí quyết, cách cảm nhận và bộc lộ đều mang nét riêng của từng tác giả. Mỗi người đều có những khám phá riêng về Non sông của mình.
Với “Non sông” của Nguyễn Đình Thi, ông khởi đầu viết từ 5 1948, mà mãi đến 1955 mới chấm dứt. Chặng đường làm nên tác phẩm kéo dài 8 5, suốt cuộc kháng chiến chống Pháp lần 2 của quân và dân ta. Vậy nên cảm nhân về non sông của ông mở mang từ dĩ vãng đến mai sau về 1 non sông bền chí, quật cường, vươn dậy biến thành “những người hùng áo vải”, mang đến 1 mai sau huy hoàng. Bài thơ của Nguyễn Đình Thi mang màu sắc đương đại, trẻ trung, pha chút u buồn, trầm lắng, mà ko thiếu đi nét dân tộc, truyền thống. Tính dân tộc trong bài thơ được trình bày qua hình ảnh của mùa thu xử sở với gió heo may, với “hương cốm mới”, với cảm giác “chớm lạnh” giữa “những phố dài” của Hà Nội thủ đô:
“Sáng mát trong như sáng 5 xưaGió thổi mùa thu hương cốm mớiTôi nhớ những ngày thu đã xa”Hay “Những phố dài xao xác hơi may”
Ấy là mùa thu của 1 non sông hiền hòa, 1 mùa thu thật đẹp mà có chút gì ấy man mác buồn suy tư. Để tiếp tới sau ấy là hình ảnh về 1 mùa thu mới của quốc gia, mùa thu ngày nay với thú vui phất phới:
“Mùa thu nay đã khác rồi”
Ấy là thú vui về 1 non sông tự do, được làm chủ quê hương, niềm kiêu hãnh lúc non sông được “thay áo mới”. Cùng lúc, cũng qua ấy, Nguyễn Đình Thi bộc bạch niềm kiêu hãnh về 1 hình ảnh non sông Việt Nam giàu sang, trù mật với:
“Những cánh đồng thơm mátNhững ngả đường mênh mangNhững dòng sông đỏ nặng phù sa”
Hình ảnh non sông hiện lên sao đẹp tươi và thân yêu tới thế! Không chỉ gắn liền với bữa nay, non sông còn nối tiếp mạch với truyền thống, với dĩ vãng của dân tộc:
“Nước chúng taNước những con người chưa bao giờ khuấtĐêm đêm rầm rì từ trong đấtNhững buổi ngày xưa vọng nói về”
Mạch nguồn của truyền thống kết nối với ngày nay để làm nên 1 non sông người hùng. Truyền thống ấy được lớp lớp người con Việt Nam cận kề, ko chỉ là về văn hóa, phong tục nhưng còn về truyền thống quả cảm, cố gắng tranh đấu bảo vệ quê hương mình. Ở đây, màu sắc đương đại của bài thơ nổi lên khá rõ, ấy là hình ảnh của 1 non sông trong trận đánh tranh vệ quốc ở thế kỉ XX. Hình tượng non sông được ủ ấp trong suốt cuộc kháng chiến 9 5 với bao lăm là trải nghiệm được đúc kết. Để tới , lúc nói về đau thương của chiến tranh gây ra cho quê hương, Nguyễn Đình Thi chỉ thốt lên:
“Ôi những cánh đồng quê chảy máuDây thép gai đâm nát trời chiều”
Chiến tranh đi qua bao giờ cũng để lại những tang thương, những đau thương mất mát. Những người nào đã từng đi qua chiến tranh đều hiểu cái điêu tàn, thương hải tang điền nó để lại và Nguyễn Đình Thi đã thể hiện ảnh tượng non sông trong chiến tranh bằng hình ảnh “cánh đồng quê chảy máu”, với “dây thép gai đâm nát trời chiều”. Tư duy đó gắn liền với tư duy của thơ đương đại trong khi mỗi đất nước đều đang oằn mình dưới chân đối thủ, đang phải tranh đấu để giành lấy độc lập, tự do trong thế kỉ XX. Cùng lúc những hình ảnh đó cũng gợi lên sự đau thương đến bất tận, sự phẫn nộ vô hạn dành cho đối thủ. Non sông đã bị chúng dày xéo đến tan tành, ko còn chút bình an.
Thế mà, từ trong nỗi đau thương đó, non sông ta, dân tộc ta đã đứng lên với ý thức quật cường:
“Xiềng xích chúng bay ko khóa đượcTrời đầy chim và đất đầy hoaSúng đạn chúng bay ko bắn đượcLòng dân ta yêu nước thương nhà”
Nguyễn Đình Thi đã lấy cái hữu hạn để so sánh với cái vô biên, cái chi tiết so sánh với cái trừu tượng: “xiềng xích – trời đầy chim và đất đầy hoa”, “súng đạn – lòng dân ta yêu nước thương nhà”, cốt để nói lên sự bất lực của đối thủ đối với sự bất tử, tình yêu nước của dân tộc ta.
Đặc trưng, Nguyễn Đình Thi đã viết lên lời thơ trong niềm tin thắng lợi về mai sau chói lòa của dân tộc:
“Súng nổ rung trời bức xúcNgười lên như nước vỡ bờNước Việt Nam từ trong máu lửaRũ bùn đứng dậy sáng lòa”
Ấy là lúc chủ nghĩa người hùng cách mệnh làm nên thắng lợi chói lòa, làm cho muôn vạn đối thủ sợ hãi. Đây là đỉnh cao của cảm xúc, những suy tư, suy ngẫm về non sông. Bức tranh non sông hiện lên chi tiết, mạch lạc, từ dĩ vãng, đến ngày nay rồi đến mai sau, kết lại bằng thắng lợi vang lừng với hình ảnh mang tính sử thi, hoành tráng, có sức nói chung. Khổ thơ cuối là hình tượng non sông Việt Nam từ trong vũng “bùn” lầy u tối, đau thương của kiếp bầy tớ, bứt đứt gông xích, đứng lên hiên ngang làm nên thắng lợi lịch sử “lẫy lừng 5 châu, chấn động địa cầu”. Bức chân dung đó của non sông được vẽ lên cực kỳ sống động, bởi ngòi bút tài ba gắn liền với tư duy thơ đương đại, trên nền khói lửa, máu xương, 1 Việt Nam bền chí, lừng lững tự hào trước 5 châu 4 bể.
Cùng chung cảm hứng về non sông mà Nguyễn Khoa Điềm lại vẽ lên hình tượng 1 non sông với đầy màu sắc văn hóa dân gian. Không như Nguyễn Đình Thi dùng mùa thu để nói về hình tượng non sông, Nguyễn Khoa Điềm đã dùng chất liệu dân gian, của ca dao và thần thoại để hình thành hình tượng non sông, cùng lúc trình bày tư tưởng “non sông của dân chúng”. Đây là 1 tư duy tư tưởng vừa mới mẻ lại vừa cực kỳ thân thuộc. Bởi dân gian cũng chính là dân chúng, dân chúng là phần căn bản nhất, rõ ràng nhất để trông thấy non sông. Nhưng nó cũng cực kỳ mới mẻ bởi chất liệu dân gian dựng lên hình tượng non sông gợi ra 1 non sông bình dị, gần cận, hiền hòa, đầy chất thơ, luôn sống mãi cùng con người và dân tộc.
Khi nói về sự tạo nên, khởi thủy của non sông, Nguyễn Khoa Điềm đã trình bày non sông từ chiều sâu của văn hóa, của những phong tục, tập tục được nối truyền, từ bác mẹ với “gừng cay muối mặn”, từ “miếng trầu bà ăn”, … Non sông là những gì thân thuộc nhất, gần cận nhất với chúng ta:
“Khi ta béo lên Đất Nước đã có rồiĐất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa mẹ hay kểĐất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ănĐất Nước béo lên lúc dân mình biết trồng tre đánh giặcTóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo, cái cột thành tênHạt gạo phải 1 nắng 2 sương xay giã, giần, sàngĐất Nước có từ ngày ấy …”
Tác giả đã lý giải khởi thủy của non sông, khẳng định Đất Nước “có rồi” như 1 điều thế tất, dĩ nhiên, ấy là 1 trong những động lực khiến chúng ta phải đi tìm lại khởi thủy của non sông. Non sông bắt nguồn từ những điều giản dị, tâm thành, không xa lạ nhất với mỗi con người chúng ta, từ tục ăn trầu, từ những câu chuyện cổ tích “ngày xửa ngày xưa…” mẹ hay kể, từ lề thói vấn tóc sau đầu của mẹ, từ truyền thống “trồng tre” lấy chông đánh giặc của ông cha. Và non sông cũng trưởng thành mỗi ngày như 1 thực thể, trưởng thành trong giai đoạn lao động của con người:
“Cái kèo, cái cột thành tênHạt gạo phải 1 nắng 2 sương xay giã, giần, sàng”
Cái nhìn về khởi thủy của non sông của tác giả thật mới mẻ. Nó chứa đựng trong ấy cả chiều sâu về lịch sử, phong tục, văn hóa, …
Không chỉ làm rõ khởi thủy của non sông, Nguyễn Khoa Điềm tiếp diễn làm rõ định nghĩa non sông trong cái thước đo “thời kì đằng đẵng, ko gian mênh mang”, của lịch sử, của địa lý.
Khái niệm về non sông được trình bày qua bình diện ko gian, địa lý:
“Đất là nơi anh tới trườngNước là nơi em tắmĐất nước là nơi ta hò hẹnĐất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm”
Non sông là sự liên kết của 2 nhân tố: Đất và Nước. Hai nhân tố ấy được khái niệm là những gì thân thuộc, không xa lạ nhất của lứa đôi yêu nhau, gắn liền với đời sống sinh hoạt của con người “nơi anh tới trường”, “nơi em tắm”, gắn liền với kỉ niệm của lứa đôi yêu nhau “nơi ta hẹn hò”. Trong hình ảnh non sông đó có những lời ca dao, những truyền thuyết, thần thoại, ko gian rộng lớn. Nó là ko gian sống sót của các lứa tuổi con người Việt Nam:
“Đất Nước là nơi dân mình sum họp”
Không chỉ dựng lên hình ảnh non sông qua ko gian, chiều sâu địa lý, Nguyễn Khoa Điềm còn dựng lên hình tượng non sông phê chuẩn chiều sâu lịch sử, xuyên suốt 4 nghìn 5 của non sông ta. Ấy là lúc ta biết đến những truyền thuyết về u Cơ – Lạc Long Quân, về Hùng Vương, về ngày giỗ Tổ:
“Đất là nơi chim vềNước là nơi Rồng ởLạc Long Quân và u CơĐẻ ra đồng bào ta trong bọc trứngNhững người nào đã khuấtNhững người nào bây giờYêu nhau và sinh con đẻ cáiGánh vác phần người đi trước để lạiDặn dò con cháu chuyện mai sauHằng 5 ăn đâu ở đâuCũng biết cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ”
Đây là non sông trong dĩ vãng của dân tộc, trong ngày nay, non sông nằm trong sâu thẳm mỗi con người, mỗi con người đều mang 1 phần trị giá của non sông. Và lúc chúng ta kết đoàn lại với nhau, những trị giá đó sẽ gắn kết lại, non sông sẽ “hài hòa nồng cháy”.
“Trong anh và em hôm nayĐều có 1 phần Đất NướcKhi 2 đứa nắm tayĐất Nước trong chúng mình hài hòa nồng cháyKhí chúng ta cầm tay mọi ngườiĐất Nước vẹn tròn mập béo”
Hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm là sự hợp nhất, gắn kết giữa cái chung và cái riêng, giữa các tư nhân với cả số đông béo. Hình tượng đó cũng được soi chiếu qua lăng kính văn hóa dân gian để tới lứa tuổi mai sau cận kề, chúng sẽ mang non sông “đi xa” hơn nữa, non sông của chúng ta sẽ trường tồn muôn thuở:
“Mai sau con ta béo lênCon sẽ mang non sông đi xaĐến những ngày tháng mộng mơ”
Tới đây, Nguyễn Khoa Điềm lại trở lên thật suy tư và trầm lắng, bởi ông trông thấy cái nghĩa vụ của mỗi tư nhân cho non sông. Mỗi người phải biết “gắn bó và chia sẻ”, đóng góp cho non sông “hóa thân cho dáng hình xứ sở”, ko chỉ bởi non sông là máu xương của mình nhưng còn bởi vì mai sau non sông trường tồn:
“Em ơi em Đất Nước là máu xương của mìnhPhcửa ải biết gắn bó và chia sẻPhcửa ải biết hóa thân cho dáng hình xứ sởĐể làm nên Đất Nước muôn thuở…”
Hình tượng non sông ở đây hiện lên thật gần cận, không xa lạ biết bao, thế mà cũng chẳng kém phần thiêng liêng, hào hùng. Hòa trong ấy là khát vọng về 1 non sông hưng thịnh, trường tồn trong sự gắn kết của mỗi con người trong xã hội.
Trong lúc xây dựng hình tượng non sông, Nguyễn Khoa Điềm ko quên cái tư tưởng mấu chốt làm nên non sông ấy là “Non sông của dân chúng”. Tại khổ cuối này, ông đã biểu hiện những xúc cảm của mình về tư tưởng ấy cùng lúc trình bày những cảm nhận của riêng mình về non sông.
Nguyễn Khoa Điềm cho rằng non sông được là nên từ những nhân phẩm, căn số của con người, của mỗi người dân trong xã hội, nó được dựng lên bằng máu thịt của dân chúng. Chính dân chúng là người làm nên lịch sử của non sông 4 nghìn 5:
“Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng PhuCặp vợ chồng yêu nhau góp lên hòn trống mái
Gót ngựa Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại….Những cuộc đời đã hóa sông núi ta”
Ấy là 1 non sông vừa thi vị lại vừa giàu tính trí óc. Những cái tên, cảnh trí tự nhiên đều là những con người những căn số hình thành. Những gò đất, ruộng đồng, bờ bãi đều là những nhân phẩm, “lối sống của ông cha”. Chính những chất liệu đặc trưng đó đã khiến non sông trở lên vừa thiêng liêng mà cũng thân thiện lên bội phần.
Thế mà, non sông ko chỉ được hình thành bởi những người được “nhớ mặt đặt tên”, non sông còn được làm nên từ thiếu gì những con người vô danh:
“Trong 4 ngàn lớp người giống chúng ta lứa tuổiHọ đã sống và chếtGiản dị và bình tâmKhông người nào nhớ mặt đặt tênNhưng họ đã làm ra Đất Nước”
Và cũng chính những con người đó đã hình thành những trị giá vật chất và ý thức cho non sông chúng ta lưu truyền, làm nên bản sắc riêng của non sông. Họ là người đặt nền tảng cho sự tăng trưởng lâu dài, hưng thịnh của quốc gia:
“Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa giống…Họ đắp đập be bờ để người sau trồng cây hái trái”
Như đã nói ở trên, đoạn thơ này, Nguyễn Khoa Điềm tập hợp nói về tư tưởng “Non sông của dân chúng”, vậy nên cảm hứng bao trùm toàn thể đoạn thơ là tư tưởng ấy. 1 non sông biết mến thương, trân quý tình nghĩa, có ơn trả ơn, có thù báo oán, cùng nhau hiến dâng xây dựng non sông, cùng tranh đấu bảo vệ quốc gia:
“Để Đất Nước này là Đất Nước của Nhân dânĐất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao, thần thoại”
Như vậy, tóm lại, hình tượng non sông nhưng Nguyễn Khoa Điềm trình bày vừa có chiều sâu lịch sử, vừa có ko gian của địa lý, bề rộng của phong tục, tập quán. Mọi góc cạnh đều được nhìn từ cái nhìn của phong tục tập quán. Trong ấy có những phát hiện mới mẻ về khởi thủy non sông, về sự tạo nên non sông cũng như 1 tư tưởng mấu chốt “Non sông của dân chúng”. Tác giả đã sử dụng chất liệu dân gian bằng giọng thơ của mình, bằng sự thông minh của mình để hình thành 1 hình tượng non sông thật thâm thúy trong bài thơ. Bài thơ của ông hình thành sự mới mẻ trong thơ ca Việt, cùng lúc hình thành bức chân dung mới về hình tượng non sông trong thời đại mới hiện nay.
Cả 2 bài thơ của 2 tác giả đều cảm nhận về non sông ở 1 góc cạnh riêng của mình, có mới lạ, đương đại, có truyền thống, dân gian. Nhưng tựu chung lại, nó đều làm nổi trội lên tình yêu nước thâm thúy của 2 thi sĩ, cùng lúc làm hoàn thiện hơn hình tượng non sông trong nền thơ ca Việt Nam, khiến cho người đọc chúng ta càng có cái nhìn đầy đủ nhất, mới mẻ nhất về non sông chúng ta.
Mỗi người 1 cá tính, người mua chất liệu đương đại, người mua chất liệu dân gian, mà dù là người nào cũng đều đem lại cho người đọc những cảm xúc xuất sắc về hình ảnh non sông. Qua ấy, chúng ta cảm thu được tình yêu non sông đến sâu nặng của cả 2 người con đất Việt qua từng câu chữ, và họ cũng đã góp phần giúp mỗi người con Việt Nam càng thêm yêu mến và trân trọng Non sông thiêng liêng của mình hơn nữa.
Phân tích hình tượng non sông trong 2 bài thơ – Mẫu 2
Non sông tôi thuôn thả giọt độc huyền. Nghe dịu nỗi đau của mẹ. Ba lần tiễn con đi, 2 lần khóc thầm lặng thầm. Các anh ko về mình mẹ lặng yên (Tạ Hữu Yên). Cứ mỗi lần nghe lại bài hát này lòng ta xốn xanh da diết ! Nhớ những ngày nhỏ thơ tới lớp, cô giáo dạy tôi viết 2 chữ “Việt Nam” và gọi ấy là Đất Nước. Tôi mơ hồ chả hiểu, chỉ biết rằng ấy là cái gì béo lao và thật quý báu lắm! Thời gian trôi qua nhanh, mang tuổi thơ bé nhỏ của tôi đi xa. Cho tới bữa nay, qua bao lăm vần thơ đọc được tôi đã thấm thía 2 tiếng thiêng liêng “Đất Nước”. Nhưng rất buồn là tôi chẳng thể viết thành thơ. Trong những vần thơ “ Non sông” kính yêu dạt dào cảm hứng đó, có tác phẩm của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm.
Hai thi sĩ đã truyền cho tôi xúc cảm mạnh bạo. Những vần thơ giúp tôi nhìn ra chân dung của non sông. Bình dị và trong sách, hồn hậu và bác ái, nghèo nàn mà oai hùng. Có nhẽ chính những điều đó đã khêu gợi cảm hứng cho các bài thơ, đã gieo vào lòng từng thi sĩ bao suy tư và trằn trọc. Từ xúc cảm của những ngày sống hết mình với tranh đấu, từ vốn kiến thức khá phong phú của mình, qua chương “Non sông” Nguyễn Khoa Điềm đã giải nghĩa sâu xa cho tuổi xanh thị thành miền Nam khi này. Những hiểu biết về lịch sử dân tộc như sống dậy, biến chuyển tâm hồn tác giả. Mỗi câu chuyện cổ tích, những thời điểm lịch sử của những cuộc tranh đấu giữ nước và dựng nước càng ngày càng thiêng liêng, thiết tha hơn bao giờ ….
Khi ta béo lên Đất Nước đã có rồiĐất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa”…mẹ thường hay kểĐất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ănĐất Nước béo lên lúc dân ta biết trồng tre và đánh giặcTóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo, cái cột thành tênHạt gạo phải 1 nắng 2 sương xay, giã, giần, sàngĐất Nước có từ ngày ấy.
Trong 2 câu thơ của Nguyễn Khoa Điềm man mác âm hưởng sử thi. Nhân tố cổ đại và đương đại hòa quyện vào nhau tạo thành 1 cấu trúc 2 cực. Non sông mình sống động như cuộc sống. Những câu thơ dài tuôn chảy êm dịu như dòng sông. 1 dòng xúc cảm dào dạt thầm lặng mà mãnh liệt. Cảm hứng về non sông của Nguyễn Khoa Điềm bắt nguồn từ những huyền thoại: “Ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể”. Hình như thi sĩ đã huy động vào đây nhiều vốn liếng, trí óc, sự trải đời, gửi gắm vào đây bao kỉ niệm suy tư. Nguyễn Khoa Điềm đã cùng ta hành hương về với khởi thủy dân tộc và rồi tham dự vào trận đánh đấu chung là tuyến đường đúng mực độc nhất đối với người thanh niên yêu nước. Nhà thơ bạo dạn để cái “tôi” của mình hiện ra. Có thể nói rằng , muốn viết những vần thơ xuất sắc về Non sông ko chỉ thuần tuý là thi sĩ biết rung động trước 1 vầng trăng, 1 tia nắng, 1 điệu dân ca hay 1 tiếng thơ cổ đại. Đây là cả 1 giai đoạn suy ngẫm, và “nhìn lại” non sông. Từng lời thơ ấm êm giàu tinh thần của tuổi xanh đã trông thấy vai trò của mình trước thời đại và nhận thức được non sông này là của dân chúng. Chúng ta phải tranh đấu để bảo vệ non sông tươi đẹp. Nhà thơ cảm nhận phát xuất hiện non sông từ cái nhìn tổng hợp, nhiều mặt và chừng như đã vẹn toàn. Với Nguyễn Đình Thi cảm hứng về non sông bắt nguồn từ những chất liệu hình ảnh chi tiết, sinh động của cuộc kháng chiến 9 5 cứu nước thần thánh của chúng ta. Bài thơ mang tính nói chung về cảm hứng lịch sử và truyền thống của dân tộc. Có phải chăng, cái cảm hứng đó của 2 thi sĩ này đều bắt nguồn từ lòng yêu nước thâm thúy? Do tình cảnh và thời khắc lịch sử nhưng mỗi thi sĩ lại có cảm nhận không giống nhau. Cảm hứng về non sông tới với Nguyễn Đình Thi trong khi cuộc kháng chiến đang diễn ra dữ dội và ác liệt. Người thanh niên Hà Nội đó, cũng đã bước vào cuộc kháng chiến mà tâm hồn anh thanh niên vẫn đủ sức cảm nhận:
Sáng mát trong như sáng 5 xưaGió thổi mùa thu hương cốm mớiTôi nhớ những ngày thu đã xa.
Chính “mùa thu Hà Nội” ngày bữa nay đã gợi cảm hứng cho tác giả. Nhìn mùa thu này thi sĩ lại nhớ tới mùa thu xưa. Hình như lời hát “Mùa thu rồi ngày hăm 3, ta ra đi theo tiếng gọi giang san nguy biến. Rên khắp trời, lời tung hô quân, dân ta tiến ra trận tiền” còn văng vẳng bên tai. Bữa nay đứng giữa đất trời chiến khu trong buổi sáng mùa thu mát lành thi sĩ suy tư về non sông. Cái cảm giác trước hết nhưng Nguyễn Đình Thi bắt gặp là cái rất riêng, rất đặc biệt về, rất Hà Nội : mùi hương cốm mát. Phcửa ải là 1 chàng trai Hà Nội trị gốc mới có được cái cảm nhận đó. Phcửa ải gắn bó máu thịt với thủ đô mới chan hòa tình thương nơi này tới thế ! Niềm xúc cảm dâng trào. Những hồi ức về mùa thu trước tuy êm ái mà thật ra lòng thi sĩ dạt dào biết bao
Sáng chớm lạnh trong lòng Hà NộiNhững phố dài xao xác hơi mayNgười ra tiên phong ko ngoảnh lạiSau lưng thềm nắng lá rơi đầy.
Người ra đi mang dáng dấp của cậu học sinh, trong trắng quyến luyến bao lăm kỉ niệm đẹp với từng tuyến phố dài xao xác hơi may. Có 1 chút quyến luyến bâng khuâng trong lòng người, mà không phải bi luỵ. Câu thơ mang màu sắc lãng mạn tươi mát trong sạch:
Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy
Cảm hứng về non sông của Nguyễn Đình Thi cũng khởi đầu vui phất phới của người tự do. Đứng giữa 1 vùng chiến khu tự do nhà văn đón chờ non sông với những điều mới mẻ:
Mùa thu nay khác rồiTôi đứng vui nghe giữa núi đồiGió thổi rừng tre phất phớiTrời thu thay áo mớiTrong biếc nói cười tha thiết.
Phcửa ải có con mắt tinh tế, giao cảm với tự nhiên thi sĩ mới thu được sự”thay áo mới” của mùa thu. Tất cả như náo nức, muôn âm thanh trong trẻo xanh tươi của trời thu như hoà quyện vào nhau; non sông như “đang cười, đang nói”. Tâm hồn thi sĩ dạt dào mênh mang thấy non sông mình như “rừng tre phất phới”. Hình ảnh cây tre cũng được các thi sĩ nói đến lúc viết về non sông:
Ta yêu Việt Nam đẹp, Việt Nam thơ mênh mang câu Kiều bờ tre, mái rạMái đình cong con như em gái giữa đêm chèoCánh cò Việt Nam trong hơi mát sấm xoen cò lảCái phúc hậu tình nhân trong nét chạm chùa Keo
(Chế Lan Viên)
Từ cảm xúc mãnh liệt dạt dào thi sĩ cảm thu được non sông mình ko giống Chế Lan Viên với lối trầm tư, lắng đọng nhưng ở đây, non sông hiện lên náo nức, tươi mát mà cũng cực kỳ hào hùng:
Trời xanh đây là của chúng taNúi rừng đây là của chúng taNhững cánh đồng thơm ngátNhững ngả đường mênh mangNhững dòng sông đỏ nặng phù sa
Nhà thơ ko thiên tả cảnh nhưng nghiêng về nhân tố biểu trưng. Chỉ 1 vài hình ảnh chi tiết như : “ núi rừng, những cánh đồng, ngả đường, dòng sông” thi sĩ đã vẽ nên non sông. 1 non sông được khẳng định chủ quyền “ Trời xanh đây là của chúng ta”, giống Lý Thường Kiệt ngày xưa đã khẳng định : “Nam quốc giang san nam đế cư”. Mượn 1 vài hình ảnh chi tiết mà có tính nói chung cao thi sĩ đã gửi găm tình cảm, gửi gắm tâm cảnh của mình trong ấy. Niềm kiêu hãnh thi sĩ trình bày qua điệp ngữ “của chúng ta”. Rất đẹp, rất thơ với “những cánh đồng, những dòng sông, rừng núi”…Cảm hứng lịch sử với truyền thống dân tộc đã nhắc nhở thi sĩ đừng quên:
Nước chúng taNước của những người chưa bao giờ khuấtĐêm đêm rầm rì trong tiếng đấtNhững buổi ngày xưa vọng nói về.
Có nhìn về dĩ vãng xa xăm mới quý hơn những ngày mình đang sống . ở đây càng thấy quý hơn bởi chữ “tâm” của thi sĩ. Không chỉ có cảm nhận non sông trong ngày nay với biết bao thú vui chào đón nhưng còn nhìn lại lịch sử dân tộc. Có phải chăng những tiếng “rầm rì” trong đất đó, những buổi ngày xưa vọng về thôi thúc bước chân và trái tim thi sĩ? Cảm hứng thời đại đã liên kết thuần thục với cảm hứng lịch sử truyền thống đã tạo ra những câu thơ xuất sắc. Thi sĩ ( Đức) có nói rằng : “Nhà thơ phải biết nắm lấy cái biệt lập và từ ấy, nếu cái biệt lập là chân chính thi sĩ bộc lộ cái nói chung”. Nguyễn Đình Thi đã đi theo cái hướng này và đã thành công. Bằng những kết hợp sóng đôi thi sĩ thường đi từ cái chi tiết tới cái nói chung.
Do ấy mạch thơ tuôn trào theo xúc cảm ko bị dàn trải. Nhà thơ cảm nhận non sông bằng chính cái tâm hồn của mình, đáy lòng mình, ko triết lý, ko ồn ã mà đầy cổ vũ. Chính thành ra nhưng non sông Việt Nam hiện lên rất hiện thực. Ấy là 1 non sông tạo hình trong đau buồn. Chiến tranh kéo dài ko biết bao 5 từ Đinh, Lý, Trần, Lê và cho tới ngày bữa nay vẫn chưa hết. Non sông vẫn còn:
Những cánh đồng quê chảy máuDây thép gai đâm nát trời chiều.
Từ cảm xúc ko chỉ là thú vui nhưng còn là nỗi đau nên trong bài thơ Non sông lại có những vần thơ “đẫm nước mắt” như thế. Hình ảnh “cánh đồng quê chảy máu” đã tố giác tội ác của giặc. Lấy “máu đỏ nhưng tưới trên cánh đồng vàng” chẳng phải là tàn nhẫn hay sao? Cái hay của Nguyễn Đình Thi là ở chỗ ấy. Hiện thực, dĩ vãng đã tụ hội về đây ấy trong bài thơ mà với tâm hồn của 1 người lính mang dáng dấp học sinh. cảm hứng lãng mạn xoành xoạch chi phối.
Những đêm dài tiến quân nung nấuBỗng canh cánh nhớ mắt người tình.
Tình cảm riêng tây cũng đã biến thành cảm hứng về non sông. Trong cái chung bao giờ cũng có cái riêng Nguyễn Đình Thi đã từng nói “Ta yêu em như yêu non sông”. Chính những tình cảm này đã góp phần hình thành “Non sông” phúc hậu, ơn huệ và trìu mến hơn. Cảm hứng về non sông của Nguyễn Khoa Điềm cũng được khêu gợi từ chuyện giữa “anh và em”.
Đất là nơi anh tới trườngNước là nơi em tắmĐất Nước là nơi ta hò hẹnĐất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm.
Nguyễn Khoa Điềm đã tiếp thu non sông trên nhiều bình diện. Từ địa lý cho tới lịch sử, rất chi tiết. Những câu thơ dài xen lẫn những câu ngắn và lối chiết tự làm cho lời thơ có vẻ trầm ngâm. Tình yêu đôi lứa phát sinh trong tình yêu non sông. Cảm hứng non sông bắt nguồn từ cách cảm nhận của thi sĩ qua những trắc nghiệm trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Tư tưởng của dân chúng đã chi phối toàn thể cảm hứng, cấu từ hình tượng thơ. Nhà thơ cảm nhận rằng chính dân chúng đã làm nên non sông và non sông đã muôn thuở là của dân chúng. Non sông đối với thi sĩ vừa chi tiết nhưng cũng kì ảo. Bởi vì cảm hứng đó bắt nguồn từ những câu chuyện cổ, từ những điều gần cận thân yêu với cuộc sống của chúng ta:
Non sông khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ănĐất Nước béo lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặcTóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn.
Rất chi tiết, gần cận và bình dị : “Tóc mẹ…gừng cay muối mặn”. Nhưng đây cũng là sự thông minh. Nhà thơ cảm nhận non sông theo chiều dài, lẫn chiều sâu, xuyên suốt từ dĩ vãng cho tới ngày nay. Truyền thống, phong tục được coi là chất sống vĩnh hằng. Non sông là tất cả những gì có trong cuộc sống, là mối quan hệ giữa tư nhân và số đông:
Trong anh và em bữa nay……….Làm nên Đất Nước muôn thuở
Lời nhắn nhủ có vẻ riêng tây mà thật ra tác giả muốn khái quát với tất cả chúng ta. Không phải là lời giáo huấn nhưng là nỗi tâm tư, ấm êm và đằm thắm. Những gì đã qua nhưng thi sĩ chứng kiến, đã biết, đã hiểu là nguồn cảm hứng chủ công của bài thơ. Tình yêu nước trình bày thầm kín trong từng câu thơ. Hình như đối với Nguyễn Khoa Điềm non sông mênh mang bao la lắm mà nó thân thuộc gì với chúng ta, nó ở ngay trong ta. Tất cả những gì có trong cuộc sống đều góp phần hình thành non sông. Ấy là cảm nhận của lớp người đi trước. Nhà thơ đã khắc hoạ lại non sông cực kỳ tiêu biểu. 1 non sông Việt Nam với những chuyện cổ tích, ca dao, bình dị, thật tình mà người dân giàu lòng mến thương, chuẩn bị hi sinh mình để hình thành dáng hình xứ sở. Cảm hứng về non sông của Nguyễn Khoa Điềm ko ngừng lại ở 1 giới hạn nào, bởi vì non sông kết tinh trong mỗi con người. Non sông hoá thân trong đời sống của mỗi tư nhân và mỗi tư nhân đang sống đều mang di sản non sông của ông cha để lại.
Ôi non sông 4 ngàn 5 đi đâu ta cũng thấyNhững cuộc đời đã hoá sông núi ta
Thành ra, chúng ta bữa nay có nghĩa vụ gìn giữ và truyền cho lứa tuổi tương lai. Cảm hứng thời đại xen với cảm hứng truyền thống. Lịch sử dân tộc tạo ra mạch thơ dài ko nghỉ ngơi. Nhưng điều ấy khiến ta liên tưởng tới non sông mình…Trong từng thời khắc, non sông có những khoảnh khắc thơ mộng mà qua bao lăm chặng đường nhưng thi sĩ đã đi non sông sống trong cực nhọc, nặng nề dưới bom đạn , chiến tranh. Nhưng nhưng ông cha ta:
Sống vững chãi 4 nghìn 5 sừng sữngLưng đeo gươm tay mềm mại bút hoaTrong và thực sáng 2 bờ suy tưởngSống hiên ngang nhưng bác ái chan hòa
(Huy Cận)
Chính nỗi đớn đau nhưng non sông đã phải chịu đựng làm xôn xang tâm hồn của thi sĩ. Thật vậy, 4 nghìn 5 qua quốc gia ta chưa hề kết thúc chiến tranh:
“Non sông tôi, non sông tôi, từ thuở còn nằm nôi sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa…”
Những buổi trưa hè giọng ca dao vẫn cất lên trên non sông đau thương. Cùng là 1 non sông Việt Nam mà mỗi thi sĩ đều cảm nhận ở những điều không giống nhau. Cảm hứng về “non sông” tính từ lúc hiện thực. Nhưng ở mỗi thi sĩ đều mang hình nét lãng mạn, sáng sủa:
“Đất Nước của dân chúng, Đất Nước cả ca dao thần thoạiDạy anh biết “Yêu em từ thuở trong nôi”
“Non sông” là chủ đề bao trùm thơ Việt Nam trong quá trình 1945-1975. Biết bao thi sĩ đã viết về đề tài nay. Nhưng tôi cho rằng trong tất cả những bài thơ Non sông Nguyễn Đình Thi là người thành công hơn cả. Non sông của Nguyễn Đình Thi rất sống động mà rất nghệ thuật nhờ thi sĩ đã chọn hình tượng rực rỡ. Tuy nhiên ở mỗi bài thơ Non sông thi sĩ nào cũng có nét hay riêng.
Tóm lại, cảm hứng non sông của thi sĩ bắt nguồn từ lòng yêu nước tâm thành, thâm thúy! Cảm hứng ấy ko bắt gặp trong ngày nay nhưng họ còn tìm về dĩ vãng. Với những 5 tháng gian nan chiến tranh với truyền thống tốt đẹp của dân tộc…Chính các thi sĩ cũng có 1 phần tạo ra: “Nam quốc giang san” tươi đẹp! Để chúng ta có thể kiêu hãnh: “Non sông tôi…sáng ngời muôn đời. Khi trăng đã vào cửa sổ đòi thơ…”
Phân tích hình tượng non sông trong 2 bài thơ – Mẫu 3
Hình tượng non sông là hình tượng xuyên suốt nền văn chương Việt Nam từ xưa tới bây giờ. Trcửa ải qua trường kì lịch sử tranh đấu để sống sót và xây dựng, hình tượng non sông được bồi đắp hoàn thiện qua những áng thơ văn điển hình như của Lý Thường Kiệt, Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu… Đặc trưng là trong thơ ca Việt Nam đương đại, các thi sĩ đã tạc nên tượng đài cao cả về non sông trong 1 thời đại mới.
Hai thi sĩ: Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm qua 2 bài thơ cùng mang tên Non sông đã đem đến cho người đọc những cảm nhận mới mẻ, đầy đủ, toàn vẹn và thâm thúy về non sông.
Cùng có mặt trên thị trường sau Cách mệnh tháng 8, dân chúng được làm chủ non sông mình, cả 2 bài thơ đều trình bày được hình tượng 1 non sông giàu đẹp, dân chúng người hùng. Cả 2 thi sĩ đều tìm tới giọng thơ trữ tình – chính luận để thể hiện ảnh tượng non sông. Hai bài thơ vừa có sự rung cảm sâu xa vừa có những tìm tòi, thông minh đầy tính trí óc. Vì vậy, hình tượng non sông tới với người đọc gần đây sự rung cảm thẩm mĩ vừa có thêm những nhận thức thâm thúy về non sông.
Tuy nhiên, về căn bản 2 thi sĩ đã có những cách bộc lộ riêng về non sông.
Non sông của Nguyễn Đình Thi được khởi viết từ 5 1948 tới 5 1955 mới chấm dứt. Cảm hứng của thi sĩ đi suốt chiều dài của cuộc kháng chiến chống Pháp. Cảm hứng đó còn được liên hệ với dĩ vãng và mở mang đến mai sau về 1 non sông hiền hòa nhưng quật cường vươn dậy diệu kì trong thắng lợi huy hoàng. Non sông trong thơ Nguyễn Đình Thi mang màu sắc đương đại. Nói tương tự ko có tức là bài thơ thiếu đi nét dân tộc, nét truyền thống. Tính dân tộc trình bày trong vẻ đẹp trường cửu của mùa thu xứ sở, của gió heo may, của hương cốm mới. đặc trưng là cảm giác mát trong xao xuyến hồn người, 1 cảm giác gợi nhớ bâng khuâng:
“Sáng mát trong như sáng 5 xưaGió thổi mùa thu hương cốm mớiTôi nhớ những ngày đã xa”
Bài Non sông của Nguyễn Đình Thi được bắt đầu với vẻ đẹp trường cửu đó của mùa thu xứ sở. Tiếp tới là những hình ảnh mang đậm sắc màu Việt Nam trong chiều sâu tâm hồn dân tộc:
“Những cánh đồng thơm mátNhững ngả đường mênh mangNhững dòng sông đỏ nặng phù sa”
Hình tượng non sông xuất hiện với những hình ảnh thơ xúc động nối với mạch ngầm truyền thống dân tộc:
“Nước chúng taNước những người chưa bao giờ khuấtĐêm đêm rầm rì trong tiếng đấtNhững buổi ngày xưa vọng nói về ”
Tuy nhiên, nhìn toàn bài, màu sắc đương đại vẫn nổi lên khá rõ. Ấy là 1 non sông trong chiến tranh vệ quốc của thế kỉ XX. Hình tượng non sông được ủ ấp, trải nghiệm, đúc kết trong suốt cuộc kháng chiến 9 5. Khi nói về những đau thương, hình tượng non sông được trình bày với những hình ảnh đương đại, cách nói đương đại:
“Ôi những cánh đồng quê chảy máuDây thép gai đâm nát trời chiều”
Trong chiến tranh, non sông bao giờ cũng gắn với những đau thương, tang thương mà nếu trong thơ truyền thống là những hình ảnh: “Nướng thường dân trên ngọn lửa tàn bạo / Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ” (Nguyễn Trãi – Bình Ngô đại cáo) thì trong thơ Nguyễn Đình Thi, ấy là hình ảnh cánh đồng “chảy máu”, “dây thép gai đâm nát trời chiều”, những hình ảnh gắn với tư duy thơ đương đại. Những hình ảnh gợi nỗi đau bất tận và sự phẫn nộ vô hạn.
Từ trong đau thương uất hận, dân tộc ta đã đứng lên với ý thức quật cường:
“Xiềng xích chúng bay ko khóa đượcTrời đầy chim và đất đầy hoaSúng đạn chúng bay ko bắn đượcLòng dân ta yêu nước, thương nhà”.
Để trình bày ý thức quật cường của dân tộc, nguyễn Đình Thi đã dùng những hình ảnh thơ đương đại. “Xiềng xích” là cái hữu hạn, “trời đầy chim và đất đầy hoa” là cái vô biên. “Súng đạn” là cái chi tiết, “lòng dân ta yêu nước thương nhà” là cái trừu tượng. Dùng cái chi tiết để “bắn” cái trừu tượng cũng như dùng cái hữu hạn để “khóa” cái vô biên là chẳng thể. Điều ấy nói lên sự bất lực của đối thủ và sự bất tử của dân tộc ta.
Đặc trưng là hình tượng non sông trong ánh sáng của chủ nghĩa người hùng cách mệnh và trong thắng lợi chói lòa:
“Súng nổ rung trời bức xúcNgười lên như nước vỡ bờNước Việt Nam từ máu lửaRũ bùn đứng dậy sáng lòa”
Đây là đỉnh cao của xúc cảm, suy tư về non sông. Bức chân dung non sông vừa chi tiết vừa âm vang trận mạc vừa vươn đến hình tượng sử thi hoành tráng giàu sức nói chung. Khổ thơ là 1 khám phá về hình tượng non sông trong ánh sáng của chủ nghĩa người hùng cách mệnh Việt Nam. Nước Việt Nam từ bùn lầy của bầy tớ, từ đau thương trong máu lửa bứt dậy mạnh bạo làm nên thiên thần thoại lịch sử chói sáng, thắng lợi huy hoàng. Ấy là chân dung của 1 nước Việt Nam chói ngời trên nền của lửa máu, bùn lầy và khói đạn, 1 nước Việt Nam lừng lững tự hào giữa thế kỉ XX trong trận đánh tranh vệ quốc lớn lao.
Vẫn tiếp diễn cảm hứng về non sông, hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm lại là 1 Đất Nước trong màu sắc văn hóa dân gian. Nhà thơ đã dùng 1 non sông của ca dao, thần thoại để thể hiện ảnh tượng non sông, trình bày tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân”. Cách nói vừa thân thuộc vừa mới mẻ. Quen thuộc bởi dân gian cũng đồng nghĩa với dân chúng, 1 dân chúng ở phần căn bản nhất, đặm đà nhất, dễ thấy nhất. Còn mới mẻ là bởi những chất liệu văn hóa dân gian được soi vào hình hài non sông, gợi ra 1 non sông vừa gần cận vừa đậm chất thơ, vừa bình dị vừa vĩnh hằng trường cửu.
Khi nói về sự tạo nên, béo lên của non sông, Nguyễn Khoa Điềm đã trình bày khuôn mặt non sông xuất hiện từ chiều sâu của văn hóa dân gian, của phong tục tập quán từ lời kể của bà, lời ru của mẹ, từ muối mặn, gừng cay, từ những giọt mồ hôi nặng nhọc, tần tảo.
Non sông là những gì thân thuộc nhưng cũng đầy tôn kính, thiêng liêng:
“Khi ta béo lên Đất Nước đã có rồiĐất Nước có trong những cái ngày xửa, ngày xưa mẹ thường hay kểĐất Nước khởi đầu với miếng trầu hiện thời bà ănĐất Nước béo lên lúc dân mình biết trồng tre nhưng đánh giặcTóc mẹ thì bới sau đầuCha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặnCái kèo, cái cột thành tênHạt gạo phải 1 nắng 2 sương xay, giã, dần, sàngĐất Nước có từ ngày ấy… ”
Khái niệm non sông tiếp diễn được làm rõ trong thước đo của “thời kì đằng đẵng, ko gian mênh mang”, thước đo của lịch sử, địa lí. Đề cập chiều sâu lịch sử cũng cùng lúc là chiều sâu vẻ đẹp tâm hồn Việt Nam. Ấy là huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ, là truyền thuyết Hùng Vương và ngày giỗ Tổ, những huyền thoại, truyền thuyết gợi ra giai đoạn sinh thành và béo lên của dân tộc, cũng là giai đoạn trưởng thành vững bền của hình tượng non sông.
Không gian địa lí ko chỉ là núi, sông, đồng, bể… nhưng còn là ko gian gần cận với cuộc sống của mỗi người (Đất là nơi anh tới trường / Nước là nơi em tắm). Non sông cũng là ko gian sống sót của số đông qua bao lứa tuổi. Non sông hóa thân trong mỗi con người (Trong anh và em bữa nay / Đều có 1 phần non sông). Hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm là sự hợp nhất giữa cái riêng và cái chung, giữa tư nhân với số đông, giữa cái bé nhỏ với cái béo lao, giữa cái chi tiết với cái trừu tượng, giữa vật chất với ý thức. Hình tượng non sông được soi chiếu trong cái nhìn của văn hóa dân gian. Từ kho tàng văn hóa dân gian phong phú, đẹp tươi ấy, thi sĩ phát xuất hiện 1 non sông đầy thi vị lại giàu chất trí óc.
“Những người vợ nhớ chồng còn góp cho Đất Nước những núi Vọng PhuCặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống MáiGót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lạiChín mươi 9 con voi góp mình dựng đất tổ Hùng VươngNhững con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳmNgười học sinh nghèo góp cho Đất Nước mình núi Bút non NghiênCon cóc, con gà quê hương góp cho Hạ Long thành thắng cảnhNhững người dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm ”
Những cái tên, những cảnh trí của tự nhiên non sông được cảm nhận qua hoàn cảnh, căn số của dân chúng. Những núi, sông, ruộng đồng, gò bãi… như là sự hóa thân những nhân phẩm cao đẹp của dân chúng. Chính hình tượng non sông được hình thành từ những chất liệu đặc trưng đó nhưng trở thành thiêng liêng, thân thiện bội phần.
Hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm có bề dày 4 ngàn 5 của 1 dân chúng vô danh đã dựng lên non sông:
“Trong 4 ngàn lớp người giống ta lứa tuổiHọ đã sống và chếtGiản dị và bình tâmKhông người nào nhớ nhưng đặt tênNhưng họ đã làm ra Đất Nước”
Như vậy, hình tượng non sông trong thơ Nguyễn Khoa Điềm vừa có bề dày của lịch sử, bề rộng của ko gian địa lí, bề sâu của văn hóa, phong tục tập quán. Tất cả đều được nhìn trong cái nhìn của văn hóa dân gian. Chính những phát hiện cộng với cách trình bày mới mẻ đó đã nêu bật được 1 tư tưởng mấu chốt: “Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao, thần thoại”. Nguyễn Khoa Điềm đã chọn lựa những cái điển hình nhất, có ý nghĩa nhất của văn hóa dân gian và “chế biến” nó để áp dụng thông minh vào thơ mình. Thành ra, những nhân tố ấy đã hòa nhập khá thiên nhiên với tư duy và cách diễn tả đương đại tạo ra màu sắc thẩm mĩ vừa thân thuộc vừa mới mẻ cho bài thơ. Ấy chính là những đóng góp quan trọng của giọng thơ Nguyễn Khoa Điềm trong nền thơ ca Việt Nam đương đại lúc kiến lập chân dung non sông trong thời đại mới.
Non sông của Nguyễn Đình Thi hay Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm đều trình bày tình yêu quê hương đất Việt thâm thúy và cảm động. hình tượng non sông trong 2 bài thơ là sự cảm nhận về non sông trong tinh thần mới đầy tính nhân bản của thời đại Hồ Chí Minh. 1 khuôn mặt non sông mang màu sắc đương đại trong thơ Nguyễn Đình Thi. 1 hình tượng non sông đặm đà phong vị dân gian trong thơ Nguyễn Khoa Điềm đã đem đến cho người đọc bữa nay những rung động thẩm mĩ và những cảm nhận đầy đủ, toàn vẹn về Non sông và dân chúng, từ ấy trình bày thâm thúy hơn tình yêu và tinh thần nghĩa vụ đối với non sông và dân chúng mình.

TagsNon sông Nguyễn Đình Thi Nguyễn Khoa Điềm Phân tích Non sông

[rule_2_plain] [rule_3_plain]

#Hình #tượng #đất #nước #trong #2 #bài #thơ #của #Nguyễn #Đình #Thi #và #Nguyễn #Khoa #Điềm


#Hình #tượng #đất #nước #trong #2 #bài #thơ #của #Nguyễn #Đình #Thi #và #Nguyễn #Khoa #Điềm

Vik News

Đỗ Thủy

Tôi là Đỗ Thủy đam mê sáng tạo viết Blog hàng ngày là những công việc mà tôi đang làm nó thực sự là những gì tôi yêu thích hãy theo dõi tôi để có những kiến thức bổ ích về xã hội ,cộng đồng và học tập.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button